AÖF Ders notları-İnsan haklarının tanımı ve özellikleri

aof-ders-notlari

İNSAN HAKLARININ TANIMI VE TEMEL ÖZELLİKLERİ İnsan hakları, bütün insanların, sırf insan olmalarından dolayı sahip oldukları haklardır. Başka bir

anlatımla, insan hakları; cinsiyet, etnik köken, dinsel inanç vb. hususlara bakılmaksızın herkesin sahip

olduğu haklar kümesini ifade eder İNSAN HAKLARININ ÖZELLİKLERİ Evrensel Olması , Üstün Olması , Öncelikli Olması , Herkesin Sahip Olması

İNSAN HAKLARI İLE İLİŞKİLİ TEMEL KAVRAMLAR Özgürlük ve Hak Kavramları Özgürlük, “herhangi bir kısıtlamaya, zorlamaya bağlı olmaksızın düşünme veya davranma, herhangi bir şarta bağlı olmama durumu, serbestî” ve “her türlü dış etkiden bağımsız olarak insanın kendi iradesine, kendi düşüncesine dayanarak karar vermesi durumu” olarak tanımlanmıştır. Hak kavramı daha somut görünüm sunmakta olup hukuk kuramının temel bir  konusunu teşkil etmektedir. Hukuk kuramında hak kavramının açıklanmasında, başlıca üç görüşün öne  çıktığı söylenebilir.Bunlar : bir kişiye hukuk tarafından verilmiş irade kudretidir , hukuk tarafından korunan (güvence altına alınan) menfaattir, kişiye irade kuvveti tanımak yoluyla korunan  menfaattir.

Eşitlik Kavramı ve Özgürlük-Eşitlik İlişkisi Eşitlik kavramı , toplumdaki bütün bireylerin haklar bakımından aynı statüye sahip olduğuna işaret  eder. Hukukî (herkesin kanun önünde eşit olması) ve siyasî (herkesin oyunun eşit olması) eşitlik, biçimsel eşitliğin belirgin olduğu alanlardır. eşitlik, hukuksal eşitlik, siyasal eşitlik ve ekonomik ve sosyal eşitlik olmak üzere üç temel tür altında ele alınabilecektir. Kamu Özgürlükleri, Temel Haklar, Kişi Hak ve Özgürlükleri ve Medenî  Haklar Terimleri

Kamu özgürlükleri =  hukuk kurallarıyla düzenlenmiş, dolayısıyla da devlet tarafından güvenceye  bağlanmış özgürlükleri ifade etmektedir.

Temel haklar= kamu özgürlükleri gibi, devlet  tarafından tanınmış ve dolayısıyla pozitif hukuka girmiş insan haklarına karşılık gelmektedir.bununla birlikte , literatürde , temel hakların yasalar tarafından degil , bizatihi anayasa tarafından düzenlenmiş, başka bir anlatımla anayasal tanımaya konu olmus ınsan haklarını ifade ettiği hususunda bir uzlasma gözlenmektedir. Kişi hak ve özgürlükleri =  Yaşam hakkı, kişi güvenliği ve özgürlüğü, düşünce özgürlüğü gibi birinci kuşak insan  hahaklarını oluşturan klasik haklardır.

Medenî  haklar = Anglo-Sakson dünyada kullanılan civil rights veya civil liberties sözcüklerinin karşılığı olarak kullanılan bu ifadenin de klasik insan haklarını kapsayan bir mahiyete sahip olduğu görülmektedir. Bu kullanımıyla uyumlu olarak, Birleşmiş Milletler’in 1966 tarihli ikiz sözleşmelerinden klasik hakları düzenleyenin  başlığı Medenî ve Siyasal Haklar Uluslararası Sözleşmesi (International Covenant on Civil and Political Rights) şeklinde formule edilmiştir

Pozitif Hukuk ve Doğal (Tabiî) Hukuk Kavramları ve Ayrımı Pozitif hukuk, devletin yetkili organlarınca çıkarılan kanun, kanun hükmünde kararname, tüzük, yönetmelik gibi hukuk kurallarını mahkemelerce kabul edilen ve uygulanan örf ve adet esaslarını ve bağlayıcı mahkeme içtihatlarını kapsamına alan ve geçerliliği bütün ülkede devlet tarafından sağlanan hukuka verilen addır. Bu niteliğiyle pozitif hukuk, mevcut hukuku, başka bir anlatımla, olan hukuku ifade eder

Doğal (tabiî) hukuk ise, pozitif hukuka karşıt bir konumlanışla, bağlayıcılığını devletten almayan devlet hukukunu (pozitif hukuku) aşan ve bu hukukun değerlendirilmesinde yararlanılan adalet esasları olarak değerlendirilebilir     * “olan hukuku” ifade eden kavrama verilen ad : Pozitif Hukuk’dur     * Kaynağını devletten almayan hukuka  : Doğal Hukuk denir.

İNSAN HAKLARI VE KAMU ÖZGÜRLÜKLERİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ

İngiltere’de İnsan Haklarına İlişkin Gelişmeler ve İlk Belgeler Magna Carta’nın Ortaya Çıkışı ve Kapsamı Modern insan hakları uygulaması bakımından bir ilk olma özelliği gösteren 1215 tarihli Magna Carta Libertatum The Great Charter of Runnymede; Büyük Özgürlük Şartnamesi/Fermanı) böyle bir tarihsel ortam içinde  ortaya çıkmıştır. Magna Carta sadece İngiltere’de parlamenter demokrasiye giden süreci başlatmamış aynı zamanda kişi hak ve özgürlükleri ile ilgili hükümlere yer vermiştir. Eklemek gerekir ki, Magna Carta, aynı zamanda, Osmanlı-Türk anayasal gelişmelerinin başlangıç adımını oluşturduğu kabul edilen 1808 tarihli Sened-i İttifak’la aralarında benzerlik kurulan bir referans  metinidir. Sened-i İttifak, “bir çeşit Osmanlı Magna Carta’sı” olarak değerlendirilmiş iki belgenin, danışarak vergi koyma ve cezalandırmada  hukuk devleti arayışı esasları bakımından taşıdığı paralelliğe dikkat çekilmiştir

İngiltere’de 17. Yüzyılda Görülen Yasal Düzenlemeler Habeas Corpus Yasası= Keyfi gözaltıların önlenmesine yönelik ilk tarihsel hukuk metnidir. Haklar Dilekçesi= Magna Carta’nın uygulanmadığı gerekçesiyle İngiliz Kralı’na sunulan belgenin adıdır?

1689 tarihli Bill of Rights (Haklar Bildirisi/Yasası) ise, parlamentonun monarşi karşısında kesin üstünlügünü belgeleyen ve bu arada kişi hak ve özgürlükleri ile ilgili de kimi hükümler içeren bir hukuksal belge olmuştur. Bu yasanın belli başlı hükümleri şöyle özetlenebilir:

– Parlamento üyelerinin seçimi serbest olacaktır. – Parlamento sık sık toplanacaktır. – Parlamento’nun onayı olmadan vergi toplanması mümkün değildir – Parlamentodaki tartışmalar ve görüşmeler, parlamentodan başka hiçbir yerde ya da mahkemede suçlama veya soruşturma konusu yapılamaz.

Amerika’da Bağımsızlık Süreci ve İnsan Haklarını Konu Alan Bildiriler Kolonilerin Doğuşu ve İngiltere ile İlişkilerinin Bozulması

İngiltere’den Amerika’ya göç 17. yüzyılın başında başlamıştır. Göçmenlerin yerleştiği ve İngiliz Tacı’na

ait kabul edilen kuzey doğu Amerika topraklarında 1732’ye gelindiğinde koloni sayısı on üçe ulaşmıştır. Biçimsel olarak koloniler, kendilerine ayrıcalık bahşeden bir kral fermanıyla kurulmuştur. İngiltere’ye bağlı olmakla birlikte iç işlerinde serbest olan bu siyasal-sosyal birimler, ticaret serbestisi ve doğal kaynaklar sayesinde hızlı bir ekonomik gelişme göstermiştir. 18. yüzyılın ikinci yarısından itibaren, İngiltere bu kolonileri kendisine rakip olarak görmeye başlamış ve kolonilerin kendisiyle rekabet gücünü kırmak için bir dizi kısıtlayıcı önlem geliştirmiştirAmerika-İngiltere savaşı 1775’ten 1783’e dek sürmüş ve Amerikalıların zaferiyle sonuçlanmıştır.

Kongre’nin Kuruluşu ve İlk Bildirisi Koloniler, kopuş sürecinin başında ortak bir organ kurmuş ve Kongre adını alacak olan bu organ ilk toplantısını Eylül 1774’te Philadelphia (Filadelfiya)’da yapmıştır. Kongre, Ekim 1774 tarihli ilk bildirisinde, İngiliz yönetiminin uygulamalarından kaynaklanan şikâyetlere yer verdikten sonra bir dizi maddeyle “Kuzey Amerika’daki İngiliz kolonilerinin sakinlerinin birtakım haklarına temas etmiştir ABD Kongresi’nin temelini oluşturan toplantı ilk olarak Philadelphia yapılmıştır.

Virginia Haklar Bildirisi ve Amerikan Bağımsızlık Bildirisi 

Kongre, Mayıs 1776 tarihli çağrısıyla her koloninin kendi anayasasını yapma önerisinde bulunmuş ve Virginia bu öneriye en önce uyarak anayasasını hazırlamış, bu anayasanın başına da bir haklar bildirisi eklemiştir. . Haziran 1776 tarihli bu anayasanın başındaki haklar bildirisinin belli başlı hükümleri şöyle özetlenebilir: – Bütün insanlar doğuştan (tabiaten) eşit derecede hür ve bağımsızdırlar – Bütün güç halkta toplanır ve halktan gelir – Keyfî arama ve yakalama kararları hukuk dışıdır -Basın özgürlüğü mutlaktır, asla sınırlanamaz.

Kongre, kolonilerin İngiltere ile her türlü siyasal bağı kopardığını ve bağımsız olduğunu ilan ettiği 4 Temmuz 1776 tarihli Bağımsızlık Bildirisi’nde Virginia Haklar Bildirisi’nin ilk üç maddesini büyük ölçüde yineleyen bir çizgi izlemiştir. Bildiri’ye göre bütün insanlar eşit yaratılmışlardır; yaşam, özgürlük ve mutluluğa erişme hakları gibi vazgeçilmez haklara sahiptirler. Yönetimler (devletler), bu hakları güvence altına almak üzere kurulur ve güçlerini yönetilenlerin verdiği rızadan alır.

Fransız İhtilali ve 1789 Fransız İnsan ve Vatandaş Hakları Bildirisi Fransız İhtilali’ni Hazırlayan Toplumsal-Siyasal Koşullar ve İhtilalin Gelişimi 

Kötüleşen ekonomik koşullar, Amerikan bağımsızlık hareketine verilen destek sonucu artan bütçe açığı, kralın yeni vergiler toplamak üzere Etats Généraux’yu yeniden toplamaya itmiştir. Bu girişim, ihtilali başlatan önemli bir adım olmuştur. 14 Temmuz 1789’da silahlı halk, Eski Rejim’in en önemli simgelerinden biri olan ve aynı zamanda hapishane olarak kullanılan Bastille Kalesi’ni ele geçirmiştir. 17 Temmuz itibariyle kral XVI. Louis, yenilgiyi kabul etmiş, orduyu geri çekerek, reform yanlısı yöneticileri tekrar göreve getirmiştir. Ulusal Meclis, 26 Ağustos 1789’da İnsan Vatandaş Hakları Bildirisi’ni ilan etmiştir  * Fransız Devriminden önce burjuva, köylüler ve yoksul kent emekçilerinden oluşan meclisin adına Üçüncü Tabaka (Tiers Etat) denilmiştir.

Fransız İnsan ve Vatandaş (Yurttaş) Hakları Bildirisi Fransız İnsan ve Vatandaş Hakları Bildirisinde yer alan ‘Yasa korurken de, cezalandırırken de herkes için aynı olmalıdır’ ifadesi ‘ Eşitlik ‘ anlayışının sonucudur. * Fransız İnsan ve Vatandaş Hakları Bildirisi 17 maddeden oluşur.

AÇIKÖĞRETİM GÜZ DÖNEMİ DÖNEM SONU SINAVI
14 - 15 Ocak 2017

Üye OlŞifremi Unuttum

HAKKIMIZDA
alonot.com; kullanıcılarımızın KPSS & YGS-LYS & ALES & AÖF & YDS gibi sınavlara hazırlanmaları için hem ders notlarına, hem test pratiklere kolayca ulaşıp zaman kaybetmeden en üst düzeyde yarar sağlayabilmeleri amacıyla hizmet vermektedir. Ayrıca Mevzuat&İçtihat&Tezler&Makaleler ve diğer herşeyde! kapsamlı arama yapılabilmesi, aranılan konu ve kavramlara kolayca ulaşılabilmesi ve sonuçlar içerisinde hızla gezilebilmesi amacıyla kurulmuştur. Zamanla öğrencilerin ve kullanıcıların ilgisiyle büyüyen alonot.com sizlerin ilgisiyle ve daha zengin içerikle yayın hayatına devam edecektir. Faydalı olması dileğiyle...
GİZLİLİK POLİTİKASI
alonot.com sitesinde yayınlanan tüm içerik telif yasaları kapsamında koruma altındadır. Site içeriğinin ticari amaçlı ve izinsiz olarak kopyalanması ve kullanılması yasaktır. Ancak, ticari amaçlı olmamak ve link verilmek koşuluyla site içeriğinin kopyalanması ve kullanılması serbesttir. 5846 sayılı kanunun 25. maddesinin ek 4. maddesine göre telif hakkı ihlal edilen öncelikle üç gün içinde ihlalin durdulmasını istemek zorundadır. İçerik sahibinin veya yasal temsilcisinin istekte bulunması halinde, kendisine ait içerik veya dökümanların sitemizden 24 saat içinde yayından kaldırılmasını garantilemekteyiz. Yayınlanan yazı ve yorumlardan yazarları sorumludur. alonot.com hiçbir bildirim yapmadan, herhangi bir zaman değişikliğe gidebilir, bu sitedeki bilgilerden kaynaklı hataların hiçbirinden sorumlu değildir.
Site Yönetimi.
İletişim: alonot.com@alonot.com & alonot.com@gmail.com
Kategoriler
SOLDA SABİT REKLAM