TV Haberciliği ders notları

adsiz

 

 Özel Televizyonlarda Haber Merkezi ÇalışanlarıAnchorperson (anchorman, anchorwoman): Muhabirlikten gelen ve izleyici tarafından güvenilir kabul edilen anchorperson haber merkezinin yönetiminde en üst düzeyde bulunan kişidir. Kanalın habercilik çizgisini, kanalın genel yayın politikasına uygun olarak o belirler ve bütün haber ekibinin bu çizgiye uygun olarak çalışmasını sağlar. Çalışacağı ekibi kendi seçer, başka kanala geçerse genellikle ekibini de birlikte götürür. Haber merkezi ile kanalın üst yönetimi arasındaki ilişkiyi o yürütür. Haber merkezinin nasıl yapılandırılacağını, hangi teknik olanakları kullanacağını, harcamalarını ve gereksinimlerini o belirler. Hafta içi ana haber bültenini o sunar; bu anlamda haber merkezinin ekrandaki yüzüdür. İzleyici tarafından kanalın adıyla özdeşleştirilir. Muhabirin hazırladığı haberde herhangi bir eksiklik ya da hata varsa, izleyici bunun sorumlusu olarak genellikle muhabiri değil, anchorperson’ı görür. Anchorperson haberleri sunarken yazılı metinleri okumakla yetinmez, olaylar arasındaki bağlantıları gösterebilir ve kendi yorumunu belirtebilir. Ana haber bültenini izleyen izleyicinin, genellikle prime-time boyunca o kanalda kaldığı varsayıldığı için anchorperson’dan izleyiciyi habere, dolayısıyla kanala bağlaması da umulur. Spiker: Haber VTR’lerinde haber metnini (Perfore) seslendiren üst sesin sahibi. Ayrıca anchorperson’ın sunduğu haberler dışında, özellikle ara haberleri de spikerler sunar. Bir kanalda anchorperson yoksa, bütün haberleri spikerler sunar. Spiker yayın sırasında haber metnini değiştiremez, haberi okurken kendi yorumunu katamaz. Haber direktörü: Günlük haber operasyonunu yürütür.

Haber koordinatörü: Haber direktörünün yardımcısı gibidir; haber metnine son halini verir; Ankara ekibiyle görüşür. Bazı kanallarda sadece haber direktörü ya da sadece haber koordinatörü bulunabilir.

Co-anchor: Ekranın ikinci yüzüdür. Hafta sonu haberlerini sunar, anchorperson olmadığında onun görevlerini üstlenir.

Ankara temsilcisi: Ankara haber bürosu ile İstanbul haber merkezi arasındaki ilişkiyi kurar; Ankara’da haberlerin hazırlanmasını sağlar. Genellikle siyaset bağlantıları güçlü olan muhabirlerden seçilir.

Haber müdürleri: Dış haber, yurt haber ve istihbarat haber müdürleri bulunabilir. Muhabir ve kameraman istihbarata bağlıdır. Bütün haberlere ilişkin bilgiler (fakslar, basın açıklamaları, ihbar telefonları vb.) istihbaratta toplanır ve gerekli yerlere dağıtılır. Dış haberler genellikle ajanstan takip edilir. Günümüzde bütün muhabirler olayları, haberleri internet aracılığıyla havuzda topladıkları için istihbarat eski önemini ve yoğunluğunu kaybetmiştir.

Editörler: Muhabirlerin yazdıkları haberleri ilk gözden geçirenler ve kanalın habercilik çizgisine uygun biçimde ilk değiştirenler onlardır. Aynı zamanda flash haberleri (“Son dakika”lar), canlı yayınları yönetirler.

Muhabir: Haberlerle ilgili araştırmayı yapan, haberi yerine giderek toplayan, yazan, hangi görüntülerin, seslerin haberde kullanılacağı konusundaki ilk kararları veren kişidir. Muhabirlerin belirli alanlarda uzmanlaşmış olmaları, konuya hakim olabilmeleri ve haber kaynaklarıyla güvene dayalı bir ilişki kurabilmeleri bakımından önem taşımaktadır. Ancak günümüz Türkiye’sinde bu uzmanlaşma giderek azalmaktadır.Kameraman: Muhabirle birlikte olay yerine giderek haberi görüntüler. Muhabir ve kameraman, olay anındaki gelişmeleri kaçırmamak için birbirleriyle iyi bir iletişim kurmalı ve gerektiğinde birbirlerine bilgi aktarımı yapmalıdırlar.Ulaştırma sorumlusu: Muhabir ve kameramanı olay yerine hızla götüren ve yine hızla televizyona ulaştıran kişidir.Haber ekibi: Muhabir, kameraman ve ulaştırma sorumlusundan oluşur. Olayı yerinde görüp haber için gerekli bilgiyi ve görüntüleri toplayan kişilerdir. Bazan stajyerler de haber ekibine dahil olabilirler.Kurgucu (montajcı): Haberle ilgili görüntü ve sesleri birleştirerek ekranda izlediğimiz hale getiren kişidir. Hızlı montaj yapabilmelidir. Özellikle deneyimsiz muhabirlerin görüntülerde fark edemediği ayrıntıları görebilmelidir. Ayrıca, haber için gerekli arşiv görüntüleri olduğunu biliyorsa bunu muhabire hatırlatabilir.

Her haber merkezi mutlaka aynı biçimde örgütlenmez. Çalışan sayısı, görevleri farklılıklar gösterebilir.

Haber türleri

  1. A) Haberlerin konusuna göre

Hard news: İzlerkitlenin siyasi, ekonomik, kültürel yaşamını doğrudan etkileyen olayları aktaran ciddi haberler.

Soft news: İnsanın içinde yaşadığı toplumu ve kendini daha iyi tanımasını sağlayan olayların aktarıldığı magazinel haberler.

 

  1. B) Haberlerin kaynağına ve işlenişine göre

Rutin haber: Her haber merkezinin bildiği, basın açıklamaları vb. yollarla önceden duyurulmuş haberlerdir.

Özel haber: Sadece bir tek muhabirin ortaya çıkardığı haberdir. İki türlü özel haber olabilir: 1. Rutin bir haberin içinde, kimsenin bakmayı düşünmediği önemli bir ayrıntıyı işleyen haber. 2. Kimsenin bilmediği bir olayı muhabirin araştırma sonucunda ortaya çıkardığı ya da haber kaynağının diğer muhabirler yerine o muhabire vermeyi tercih ettiği atlatma haber.

Sıcak haber: Beklenmeden ortaya çıkan ve hemen yakalanması, duyurulması gereken haberlerdir. Uydu teknolojisi sayesinde naklen yayınlanabilir.

Haber dosyası: Bir haberin, diğer haberlere kıyasla daha uzun ve ayrıntılı olarak ele alınmış halidir. Haber dosyasında olayın geçmişi, bugüne ilişkin uzman değerlendirmeleri ya da olayın sonrasında olabileceklere yönelik projeksiyonlar geniş biçimde yer alabilir. Rutin haber içinde de haberin geçmişine yönelik 1-2 cümlelik hatırlatmalar olabilir, bir uzman görüşü yer alabilir. Haber dosyasını rutin haberden ayıran nokta, habere konu olan olayı çok yönlü ve daha bütünsel olarak izleyiciye kavratma amacı taşımasıdır. Haber dosyası, mutlaka gündemde olan bir olaya ilişkin yapılmak zorunda değildir. Gündemde olmayan bir olay da, ayrıntılı biçimde ele alınarak haber dosyası haline getirilebilir.

Bir haberin üretim süreci:

Birinci aşama: Araştırma, istihbarat aşamasıdır. Sabah yapılan gündem (akış) toplantısında muhabirlerin haber önerileri ve istihbarattan gelen bilgiler değerlendirilir. Hangi haberin kimin tarafından ve hangi yöntemle takip edileceğine karar verilir ve görev dağılımı yapılır.

İkinci aşama: Muhabir ve (isterse) kameraman gideceği haberle ilgili araştırmasını tamamlar, gerekirse randevular alınır. Daha sonra ulaştırma sorumlusu muhabiri ve kameramanı olay yerine götürür. Muhabir haberle ilgili bilgiyi, malzemeyi toplar; kameraman çekimleri yapar. Muhabir, eğer isterse, olay yerinde olduğunu göstermek, “ben oradaydım” demek için olayın başlangıcında ve bitişinde anons çekebilir (stand-up sunuş), yani olay yerinde olduğu görünecek biçimde olayın başlangıcı ve bitişi hakkında kameraya doğru konuşarak bilgi verebilir. Haber metni henüz kesinleşmediği için alternatif olarak birden fazla anons çekmekte yarar vardır.

Olay yerinden ayrılırken haberin çatısını belirler; kanala döndüğünde haberin metnini yazar. Haberlerde ilk cümle izleyiciyi çekmek için önem taşır. Son cümle ise genellikle o haberden izleyicinin aklında kalan cümledir. Bu nedenle metnin ilk ve son cümlesi ya da anonsu (stand-up) kullanılacaksa açılış ve kapanış anonsları iyi seçilmeli, haber ilginç biçimde başlayıp çarpıcı biçimde bağlanmalıdır.

Üçüncü aşama: Editörlerin ve haber koordinatörünün denetiminden sonra haberin metni kesinleşir ve kurgulanır. Eğer haber metni VTR üzerine bülten yayını sırasında okunmayacaksa, bununla ilgili görevli spiker ya da haberi yapan muhabir tarafından haber metni seslendirilir (perfore) ve bu ses üzerine görüntüler montajlanır. VTR’de gerekirse grafik, arşiv görüntüsü, görüntü üzerine yazı (KJ) vs. kullanılabilir.

Dördüncü aşama: Haberlerin bültende nasıl sıralanacağına (bülten akışına) karar verilir ve bülten yayınlanır.

 

İkinci aşama olan haber toplama aşamasında neler yapılabilir?

  1. Olay yerine kendi muhabirimizi ve kameramanımızı göndererek bilgi ve görüntü toplayabiliriz.
  2. Olay yerine sadece muhabirimizi gönderebilir, görüntüleri ise görüntü servisi yapan bir ajanstan alabiliriz.
  3. Rutin bir basın toplantısı vb. olaylarda, olay yerine sadece kameraman gönderebilir, haberle ilgili bilgileri ajanstan alabiliriz ya da basın toplantısında toplantıda okunan metin dağıtılıyorsa onu almakla yetinebiliriz.
  4. Birden çok televizyon kanalı, gazete ve/veya ajansa sahip bir medya grubunda, genellikle bir tek kameraman gönderilir, ancak o gruba mensup her televizyon kanalı kendi muhabirini gönderir. Çünkü (genellikle rutin haberlerde) alınabilecek görüntüler pek değişmez ama her kanalın haber politikaları/anlayışları farklıdır. Her kanalın muhabiri, yazacağı haberde, olaya ilişkin kendi bilgi birikimi doğrultusunda ve çalıştığı kanalın haber çizgisine uygun olarak farklı ayrıntıları ön plana çıkarabilir, haberi farklı kurgulayabilir.
  5. Kameraman ve muhabir gönderemiyorsak, görüntü servisi yapan bir haber ajansından “full paket” alabiliriz.

Haberin unsurları:

Sözel unsurlar: 1. Muhabirin yazdığı metin; 2. Muhabirin olay yerinde çektiği anonslar (stand-up); 3. Söyleşiler.

Görsel unsurlar: 1. Olay anında kameramanın çektiği görüntüler; 2. Arşiv görüntüleri; 3. Grafikler, yazılar.

Bazı terimler

VTR (Video Tape Recorder): Görüntü kurgusu bitmiş, genellikle metni seslendirilip kurgulanmış ve bültende yayınlanacak hale gelmiş yayın bandı. Günümüzde video bant şeklinde olmayıp bilgisayarda üretilmiş video dosyaları şeklinde olsa da, eskiden kalma bu isim de kullanılabilmektedir.

ENG (Electronic News Gathering): Elektronik Haber Toplama. 1980’lerden itibaren taşınabilir elektronik kameraların kullanılmaya başlanmasıyla olay yerinden daha kolay ve hızlı görüntü alarak habercilik yapabilme olanağı.

SNG (Satellite News Gathering): Uydu Aracılığıyla Haber Toplama. Genellikle naklen yayınlarda kullanılır. İçinde bir ya da birden fazla kameranın yanı sıra reji ve montaj birimi, üzerinde uyduya görüntü ve ses ileten bir çanak anten bulunan canlı yayın aracı ile yapılır. Olay yerine giden canlı yayın aracı, kameranın/kameraların görüntülerini alır ve rejiden geçirerek anında uyduya gönderir. Kanal, uydudan görüntüyü alır ve naklen yayına verir.

VTR (haber videoları) türleri

Yayına girecek videoların türü, rejiye mutlaka bildirilir.

Sesli haber: Görüntüler ve olay yerinden alınan seslerin yanı sıra haber metninin (perfore) spiker tarafından seslendirilmiş hali de kurgulanır. VTR yayına tamamlanmış olarak verilir.

DSF’li haber: Doğal Ses Fonda (DSF) olarak anılan VTR’lerde sadece görüntüler ve olay yerinden alınan sesler kurgulanmıştır. Haberin metni (perfore) ise seslendirilmemiştir. Haber bülteninde VTR yayına verilirken, izleyiciler görüntüleri izlerken haber spikeri (ya da anchorperson) metni anında seslendirir. Genellikle son anda yetişmiş haberlerde ya da gelişmeye devam eden haberlerde bu yöntem uygulanır. Görüntü ile metnin birebir örtüşmesini sağlamak zor olduğu için, zorunlu durumlar dışında tercih edilmez.

Anonslu haber: VTR’nin başında ve/veya sonunda muhabirin olay yerinde çektiği anons da yer alır. Anons dışında kalan görüntülerin üzerine metin okunmuş ve kurgulanmışsa “anonslu sesli haber”, metin bültenin yayını sırasında spiker tarafından anında okunacaksa “anonslu DSF’li haber” olarak belirtilir. “Anonslu sesli haber”ler, muhabirin görüntü ve sesiyle başladığı ve/veya bittiği için, perfore metnini spiker yerine muhabir de okuyabilir.

Röportajlı haber: Eğer haberde röportaj kullanılmışsa bu da mutlaka belirtilir.

Bir Haber Metni Nasıl Yazılır?

  1. Haber metninin biçimsel özellikleri:

Haber metninde, haberin sözel ve görsel unsurlarına ilişkin bütün bilgiler olmalıdır. Haber bülteni içinde, yazdığınız haber yayınlanmaya başlayacağı andan, biteceği ana kadar her şey belirtilmelidir. Bunlar; haber spikerinin ya da anchorperson’un okuyacağı metin; VTR’de üst sesle verilecek metin; VTR’de yer alacak görüntüler (varsa, muhabirin olay yerinde çektiği anonslar ve röportajlar dahil); VTR’de altta yazacak olan haberin flaşı (başlığı); arşiv görüntüleri; grafiklerdir. Bunların yanı sıra, haberin yazıldığı günün tarihi, kimin tarafından yazıldığı ve kaynağı da belirtilir. Haber metninde spikerlerin ya da anchorperson’un okuyacağı yerler normal cümle düzeninde yazılır. Onun dışındaki bütün yazılar büyük harflerle yer alır.

Aşağıda bir haber metni örneği vardır.

20 EYLÜL 2010 

19:00 / 12

ARŞİV NO: ……

 

FLAMENKO FESTİVALİ                                                 

 

SPOT / BAŞKENTTE FLAMENKO HEYECANI

KAM. SPK.:

Dünyanın dört bir yanından gelen flamenko ateşi Ankara’da yanacak. Uluslararası Flamenko Ankara Festivali 24 Eylül’de perde açacak.

————–

VTR

SESLİ/RÖPORTAJLI

SÜRE:….

SON SÖZ: FESTİVALİ, ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ KÜLTÜR VE KONGRE MERKEZİ’NDE İZLEYEBİLİRSİNİZ.

 

————–

 

PERFORE / Türkiye flamenkoyu, Öykü ve Berk kardeşlerin işte bu şarkısıyla tanıdı.

EFEKT / ARŞİV 1458 /  13:45

PERFORE / Onlar, İspanya’nın Endülüs yöresinde Araplar, Yahudiler ve Çingeneler tarafından yaratılmış bu müziği bize duyurmadan önce, flamenkoya gönül verenler Türkiye’nin tek uluslararası flamenko festivalini düzenlemişti bile.

EFEKT / ARŞİV 1267  / 12:23

PERFORE / Uluslararası Flamenko Ankara Festivali, bu yıl dördüncü kez izleyiciyle buluşuyor. Festivalin en dikkat çekici ismi, flamenkonun ana vatanı İspanya’da dans birincisi olan Patricia Guerrero. İran’dan gelen Shahab Tolouie ise festivalin en merak uyandıran gösterisini sunacak; çünkü flamenkoyu bambaşka coğrafyaların müziğiyle, Pers ve Caz esintileriyle buluşturacak. Festivale Fransa’dan Manuel Reina ve Bato Tato; Türkiye’den ise gitaristler Tarkan Çallıoğlu ve Alper Mortaş ile Mavi Siyah Flamenko Topluluğu katılıyor.

EFEKT / AA 20091312 / 3:12;    AP 5874 / 5:17

PERFORE / Festivali, Flamenko Ankara Derneği ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi Klasik Gitar Topluluğu ortaklaşa düzenliyor. Flamenko Ankara Derneği’nin kurucularından Ceyhun Güneş festivale duyulan ilginin giderek arttığını söyledi.

RÖP. / Y.Z. 135 / 2:37 (“FESTİVALİ 2007’DEN BU YANA DÜZENLİYORUZ”… “FLAMENKOYA İLGİ DUYAN HERKESİ BEKLERİZ.”)

PERFORE / Uluslararası Flamenko Ankara Festivali 24 Eylül’de başlayacak. Dört gün sürecek festivali, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Kültür ve Kongre Merkezi’nde izleyebilirsiniz.

EFEKT / Y.Z. 135 / 14:58

 

MUHABİR: A.B.

KAMERAMAN: Y.Z.

KAYNAK: AA

Haberin en başına haberin yayınlanacağı günün TARİHini atarsınız. Televizyonda haberler genellikle olayın olduğu gün yayınlanır.

Altına haberin HANGİ BÜLTENDE ve KAÇINCI SIRADA yayınlanacağını belirtirsiniz. Örneğimizde haber 19.00 bülteninde 12. sırada yayınlanacaktır.

Her haberin daha sonraki günlerde, yıllarda bulunması için bir ARŞİV NUMARASI bulunur. Bu numarayı siz vermezsiniz; ancak şablonda bulunması gerektiğini bilmelisiniz.

Altına HABERİN ADInı yazarsınız. Bu ad, haberin bitmiş videosuna verilecek addır; yayın sırasında ekranda görünmez. Bu ad sayesinde haber merkezindekiler hangi videonun hangi metne ait olduğunu bilir ve yayın sırasında bulabilirler. Bizim örneğimizde haberin adı “FLAMENKO FESTİVALİ”dir.

——————

“SPOT”, haberin başlığıdır. Haber videosu yayınlandığı sırada ekranın altında görülecek olan yazıdır. Bazı kanallar iki satır yazı kullanırlar ya da tek satırda peşpeşe iki spot yayınlarlar. Bu durumda iki spotu da numaralandırarak yazmak gerekir. Spot yerine “FLAŞ” ya da “KJ” dendiği de olur. Örneğimizde tek satır spot kullandık, ama eğer iki spot kullanacaksak şöyle yazmamız gerekir:

SPOT / 1. BAŞKENTTE FLAMENKO HEYECANI.    2. ULUSLARARASI FLAMENKO FESTİVALİ BAŞLIYOR.

 “KAM. SPK.”, “kamera spikerde” demektir. Bu metin, önceden montajlanan VTR’nin içinde yer almaz. Bülten yayınlandığı sırada spikerin izleyiciler tarafından görülürken okuduğu cümlelerdir. Haberin giriş kısmıdır. 1 ilâ 3 cümleden oluşması önerilir.

————————

“VTR”: KAM.SPK. dışındaki tüm metnin seslendirilmiş ve haber görüntüleriyle birleştirilmiş halidir. Eskiden yayına girecek her haber ayrı bir bantta hazır olurdu. Artık, haberler bilgisayarlarda video dosyası olarak hazırlanıyor ve bilgisayar üzerinden yayınlanıyor. “Haber VTR”si ya da “Haber” olarak da adlandırılıyor. VTR yazdıktan sonra VTR’nin özelliklerini yazarız. Bu özellikler yayın sırasında rejidekileri yardımcı olur. Bu özellikler şunlardır:

VTR’NİN TÜRÜ: Sesli, DSF’li, Anonslu, Röportajlı… Örnek haberimizde SESLİ/RÖPORTAJLI diye yazılmıştır.

SÜRE: VTR’nin kaç dakika ve saniye sürdüğü buraya yazılır. Bu kısmı muhabir yazmaz; VTR’nin montajı bittikten sonra montajcı yazar.

SON SÖZ: VTR’nin hangi cümleyle sona erdiği yazılır. Eğer cümle çok uzunsa son birkaç sözcüğü yazılabilir. Özellikle röportajla ya da anonsla biten metinlerde çok işe yarayan bir bilgidir. Rejidekiler bu cümle söylendikten sonra haberin bittiğini ve bir sonraki habere geçebileceklerini bilirler.

—————————–

Haber VTR’si kısmında haberin önceden seslendirilecek metni ve haberde kullanılacak görüntüler yer alır.

Seslendirilecek metin “PERFORE” başlığıyla yazılır.

Birkaç cümlede bir, büyük harflerle o cümlelerin altında yayınlanacak görüntüler, başlarına “EFEKT” yazılarak belirtilir. Bazı kanallarda buna “GÖRÜNTÜ” denir.

Sıralama şu şekildedir: önce görüntünün üzerine okunacak metin yazılır; altına o metnin altında verilecek görüntüler “EFEKT” denilerek yazılır.

“EFEKT” kısmında genellikle görüntüye ilişkin detay verilmez. Montajcı zaten metne uygun görüntüleri seçecektir. Sadece görüntünün kaynağı yazılır (hangi kameraman çektiyse onun adı, görüntü ajanstan alındıysa ajansın adının kısaltılmış hali, görüntü televizyon kanalının arşivinden kullanılacaksa “ARŞİV” denir). Daha sonra o haberin görüntüsünü diğer haberlerin görüntüsünden ayıran kod numarası yazılır. Eğer muhabirin özellikle kullanmak istediği görüntüler varsa timecode’u ya da görüntünün içeriğini yazarak çekim görüntüleri içinden hangilerinin kullanılacağını belirtebilir.

EFEKT / AA 20091312  / 3:12” ne demektir?

AA: Anadolu Ajansı demektir. Yanındaki rakamlar ajanstan gelen haberin saatini ya da  kod numarasını belirtir. Böylece montajcı Anadolu Ajansı’ndan o gün gelen onlarca haber içinden hangisinin görüntülerini kullanacağını bilir. Onun yanında yer alan 3:12 ise görüntünün timecode’unu belirtir; yani ajanstan gelen görüntünün 3. Dakikası ve 12. saniyesinde başlayan görüntüyü montajda kullanacaktır.

Eğer bir perfore için birden fazla kaynaktan gelen görüntü kullanılacaksa, her biri belirtilir. Örneğimizde EFEKT / AA 20091312 / 3:12;    AP 5874 / 5:17” ibaresi şunu belirtmektedir: Hem Anadolu Ajansı’ndan gelen 20091312 kod numaralı görüntüyü hem de Associated Press’ten gelen 5874 kod numaralı görüntüyü kullan.

Eğer görüntü olarak grafikler kullanılacaksa bu da belirtilir: Örnek vermek gerekirse:

GRAFİK / Son üç festivalin izleyici oranları.

Normalde EFEKT kısmında görüntülerin içeriği belirtilmez. Ancak sınavda haberi bütün olarak zihninizde nasıl canlandırdığını anlamak için sizden görüntülerin içeriğini de yazmanızı isteyeceğim. Sözgelimi örnek haberimizin ilk görüntüsüne sadece

EFEKT / ARŞİV 1458 /  13:45

yazmakla yetinmeyeceksiniz; onun yerine

EFEKT / ARŞİV 1458 /  13:45 (ÖYKÜ VE BERK  “EVLERİNİN ÖNÜ BOYALI DİREK” ŞARKISINDAN 8 SANİYELİK BİR BÖLÜM)

yazacaksınız.

Yine örnek haberimizde ikinci görüntüyü de

EFEKT / ARŞİV 1267  / 12:23 (2009 ULUSLARARASI FLAMENKO ANKARA FESTİVALİ)

biçiminde yazarsanız, 2009  yılındaki ilk festivalden arşiv görüntüleri kullanacağınızı bilirim.

RÖP.” kısmına, yayınlanacak röportaj konur. Kimi kanallarda “RÖP.” yerine “SES” sözcüğü kullanılabilir. Burada da röportajın kaynağı (ajans ya da hangi kameraman çektiyse onun adı); röportajın çekim videosunda hangi timecode’lar (dakika ve saniyeler) arasındaki görüntü ve sesin yayına verileceği; röportajın yayınlanacak kısmının ilk cümlesi ve son cümlesi yazılır.

En alta haberi hazırlayan MUHABİR ve çeken KAMERAMANın adının kısaltması yazılır. Birden fazla muhabir ve kameraman çalışmışsa hepsinin adının kısaltması yazılır. Kişilerin adları uzun uzun yazılmaz. Her muhabir ve kameramanın (genellikle ad ve soyadlarının baş harflerinden oluşan) kısaltma isimleri vardır. Onlar kullanılır. Eğer montajcı gerek duyarsa haberin kameramanını bulup görüntülere ilişkin soru sorabilir.

Onların da altına, HABERİN KAYNAĞI yazılır.

Haber metninde adı söylenen kişilerin adları, ayrıca ekranda yazı olarak verilmez. Ancak, eğer adı söylenmemişse ya da arşiv görüntüsünün nereden alındığı belirtilmek isteniyorsa, bu bilgi ekranda yazı olarak verilir. Bu yazılar, haber metni içinde “KJ” başlığı altında verilir. (KJ, ekrandaki görüntüye yazı yazmak için kullanılan “karakter jeneratörü” cihazının adıdır. Zamanla ekrandaki yazıları belirtmek amacıyla kullanılmaya başlanmıştır.) Diyelim ki, Patricia Guerrero ve Shahab Tolouie’nin görüntüleri verilirken adları ve görüntülerin nerede çekildiği ekranda yazıyla verilsin istiyoruz. Bu durumda o kısmı şöyle yazarız:

EFEKT / AA 20091312  / 3:12 (KJ: 1. PATRICIA GUERRERO – İSPANYA DANS YARIŞMASI 2010.    2. SHAHAB TOLOUIE – İSPANYA TRUJILLO ULUSLARARASI MÜZİK FESTİVALİ 2009)

Böylece muhabir montaja giremese de, montajcı bu metni takip ederek haber görüntülerini ve seslendirilmiş metni birleştirir ve Haber VTR’sini yayına hazır hale getirir.

Günümüzde bu metinler, bilgisayarda hazır olan şablonlara yazılmaktadır. Her haber merkezi farklı bir şablon kullanabilir. Ancak her şablonda yer alan bilgiler aşağı yukarı bu şekildedir.

Televizyon ve radyo metinleri yazılırken tireleme yapılmaz. Yani hiçbir sözcük bölünmez. Yazıldığı satıra sığmıyorsa, alt satıra alınır. Eğer metin bir sayfayı aşıyorsa, sayfa sonunda cümle bölünmez. Bu, spikerin önceden görme olanağı bulamadığı metinleri de yayın sırasında şaşırmadan okumasını kolaylaştırır. Elbette metinde “de”, “ki” gibi ekler ve bağlaçlar, doğru biçimde (ek ise öncesindeki sözcüğe birleşik; bağlaç ise öncesindeki sözcükten ayrı) yazılır. Yazım kurallarına dikkat ve özen, metninizin spiker tarafından doğru değerlendirilmesini sağlar. Aksi takdirde, spikerin yanlış tonlamasına, dolayısıyla gününüzün yarısını harcadığınız haberin izleyici tarafından anlaşılmamasına yol açabilirsiniz.

Televizyon haber metinlerinde genellikle kısaltmalar kullanılmaz. Özellikle yüksek sesle okunduğunda anlaşılmayacak ya da kulağı rahatsız edecek kısaltmalar kısaltma olarak yazılmaz. Sözgelimi TBMM yerine Türkiye Büyük Millet Meclisi yazmanız gerekir. Siyasal parti adlarını ise kısaltma olarak verebilirsiniz.

 

  1. Haber metninin içeriksel özellikleri:

Televizyon haber metni, kısa ve yalın cümlelerden oluşmalıdır.

Metni yazmaya başlamadan önce olan biteni çok iyi anlamalısınız. Eğer haberinize kaynaklık eden olayda ya da metinde bir belirsizlik varsa, araştırma yaparak o belirsizliği çözmelisiniz.

Bütün metinlerde olduğu gibi, haber metninde de amacınız ve hedef kitleniz sizin hangi unsurları ön plana çıkaracağınızı ve haberi nasıl bir dille yazacağınızı belirler. Sözgelimi yukarıdaki örnek haberde, amaç festivale ilgi çekmektir; hedef kitle ise flamenko hakkında bilgi sahibi olmayan kişilerdir. Bu nedenle popüler bir müzikle giriş yapılmış ve flamenkonun ne olduğu kısaca açıklanmıştır. Eğer festivale ilgi çekme gibi bir amacımız olmasaydı ve flamenkoyu bilen kişilere seslenseydik, çok daha sade, standart cümlelerle yazabilirdik bu haberi.

Haberlerde spot ve spikerin söylediği ilk cümle izleyicinin dikkatini çekmek için önem taşır. Haberin son cümlesi ise genellikle o haberden izleyicinin aklında kalan cümledir, bu nedenle son cümleye de önem verilmesi gerekir.

Haberde hangi unsuru ön plana çıkarmak istiyorsak o unsura şu dört yerden en az ikisinde yer vermeliyiz: spot, Kam.Spk., haber VTR’sinin başı ve son cümlesi.

Eğer haberi ajans vb. bir başka haber kaynağından aldıysanız, orada kullanılan cümlelerin aynılarını kullanmamaya çalışmalısınız. Haberi olabildiğince kendi cümlelerinizle yazmalısınız.

Ayrıca, haberin süresi de haberde hangi unsurlara yer vereceğinize karar vermeniz açısından önemlidir. (Haber metninin süresi hesaplanırken iki sözcük bir saniye sayılır. Ayrı yazılan “de”, “ki”, “ve” gibi bağlaçlar, “mi” soru eki de bir sözcük sayılır. Alttan, üsten ve yanlardan ikişer santimetre boşluk bırakılmış ve 2 ara verilerek yazılmış bir A4 kağıdı, yaklaşık olarak bir buçuk-iki dakikada okunur.)

Aynı cümle içinde ya da birbirini izleyen iki cümle içinde aynı sözcüğün yinelenmemesine özen göstermek gerekir.

Tarihlere dikkat etmelisiniz. Yukarıdaki haberi 23 Eylül’de yayınlayacak olsaydık, “24 Eylül’de perde açacak” yerine “yarın perde açacak” dememiz gerekirdi.

Haber metnini yazarken ve bitirdikten sonra haber VTR’sinin baştan sona nasıl olacağını zihninizde canlandırmanız; eksik bir nokta bırakmamanız açısından önemlidir.

.

AÇIKÖĞRETİM GÜZ DÖNEMİ DÖNEM SONU SINAVI
14 - 15 Ocak 2017

Üye OlŞifremi Unuttum

HAKKIMIZDA
alonot.com; kullanıcılarımızın KPSS & YGS-LYS & ALES & AÖF & YDS gibi sınavlara hazırlanmaları için hem ders notlarına, hem test pratiklere kolayca ulaşıp zaman kaybetmeden en üst düzeyde yarar sağlayabilmeleri amacıyla hizmet vermektedir. Ayrıca Mevzuat&İçtihat&Tezler&Makaleler ve diğer herşeyde! kapsamlı arama yapılabilmesi, aranılan konu ve kavramlara kolayca ulaşılabilmesi ve sonuçlar içerisinde hızla gezilebilmesi amacıyla kurulmuştur. Zamanla öğrencilerin ve kullanıcıların ilgisiyle büyüyen alonot.com sizlerin ilgisiyle ve daha zengin içerikle yayın hayatına devam edecektir. Faydalı olması dileğiyle...
GİZLİLİK POLİTİKASI
alonot.com sitesinde yayınlanan tüm içerik telif yasaları kapsamında koruma altındadır. Site içeriğinin ticari amaçlı ve izinsiz olarak kopyalanması ve kullanılması yasaktır. Ancak, ticari amaçlı olmamak ve link verilmek koşuluyla site içeriğinin kopyalanması ve kullanılması serbesttir. 5846 sayılı kanunun 25. maddesinin ek 4. maddesine göre telif hakkı ihlal edilen öncelikle üç gün içinde ihlalin durdulmasını istemek zorundadır. İçerik sahibinin veya yasal temsilcisinin istekte bulunması halinde, kendisine ait içerik veya dökümanların sitemizden 24 saat içinde yayından kaldırılmasını garantilemekteyiz. Yayınlanan yazı ve yorumlardan yazarları sorumludur. alonot.com hiçbir bildirim yapmadan, herhangi bir zaman değişikliğe gidebilir, bu sitedeki bilgilerden kaynaklı hataların hiçbirinden sorumlu değildir.
Site Yönetimi.
İletişim: alonot.com@alonot.com & alonot.com@gmail.com
Kategoriler
SOLDA SABİT REKLAM