İslam devleti ve Türk İslam tarihi pratik ders notları

İSLAM DEVLETİ

1-HZ MUHAMMED DÖNEMİ

• İlk MüslümanHz. Hatice
• Müslümanlarınilk fetihleri Hz peygamber zamanında başlamıştır
• Müslümanların kazandığıilk savaş bedir savaşıdır
• Müslümanlarilk yenilgilerini uhud savaşında almışlardır
• İlk İslam site(şehir) devletimedinede hicretten sonra kurulmuştur
• Bizansile yapılan ilk savaş mute savaşıdır
• Arabistan dışındayapılan ilk savaş mute savaşıdır
• İlk karantina uygulamasıtebük seferinde görülmüştür(631)
• Müslümanlarınilk hicreti Habeşistan’a yapılmıştır(615)
• İlk İslam anayasasımedinede yahudiler’le yapılan vatandaşlık antlaşmasıdır
• Şamticaret yolunun güvenliği kısmi olarak ilk kez bedir’de(624)tam olarak hayberin fethi(629) ile sağlanmıştır
• Arap olmayanbir kavimle yapılan ilk savaş hayber savaşıdır
• Müslümanların siyasi varlığı Mekkeli müşrikler tarafından ilk kez hudeybiyebarışı ile (628) resmen tanınmıştır.

2-DÖRT HALİFE DÖNEMİ

• İlk halifeHz ebubekirdir
• İslam tarihinde devlet başkanlarınınseçimle belirlenmesi ilk kez 4 halife döneminde görülmüştür
• Kur’an-ı kerimilk defa Hz Ebubekir zamanında kitap haline getirilmiştir.
• Arap yarımadası dışındakiilk fetihler Hz. Ebubekir döneminde başlamıştır.
• Dinden dönenlerleilk mücadeleyi Hz. Ebubekir yapmıştır.(Ridde olayları)
• Hz. Ebubekir dönemindeilk defa değişik kültürlerle karşılaşılmıştır.
• İslam devletindeilk hazineyi Hz. Ömer oluşturmuştur. (Beytü’l-Mal)
• Bizans ile yapılanilk büyük savaş Yermük savaşıdır.
• İlk divan teşkilatını(mali amaçlı) Hz. Ömer kurmuştur.
• Fethedilen yerleriilk defa Hz. Ömer yönetim birimlerine ayırmıştır.
• Düzenli ordular ve ordugah şehirlerilk defa Hz. Ömer zamanında kurulmuştur.
• İkta sistemi ilk defa Hz. Ömertarafından uygulanmıştır.
• Hicret olayı (622)Hz. Ömer zamanında takvim başlangıcı kabul edilerek ilk defa hicri takvimoluşturulmuştur.(639)
• Adli teşkilat ilk defa Hz. Ömertarafından kurulmuştur.
• İllere kadıları ilk defa Hz. Ömergöndermiştir.
• İlk İslam donanmasıHz. Osman zamanında kurulmuştur.
• Müslümanlar tarafındanKıbrıs ilk defa Hz. Osman zamanında fethedilmiştir.
• Kur’an-ı Kerim ilk defa Hz. Osman zamanındaçoğaltılmıştır.
• Müslümanlar ile Türkler arasındaki ilk mücadelelerHz. Osman zamanında başlamıştır.
• İslam tarihindekiilk karışıklıklar Hz. Osman zamanında ortaya çıktı.
• Siyasi nedenlerleşehit edilen ilk halife Hz. Osman’dır.
• Müslümanlar arasında yapılan ilk mücadele Cemel Vakası’dır.
• İslam tarihindeki ilk ayrılıklarHz. Ali zamanında başlamıştır. (Sıffın Savaşı)

3- EMEVİ VE ABBASİ DÖNEMİ

• İslam tarihinde kesin ayrılıklarKerbela olayı ile başlamıştır.
• Halifelik ilk defa, Muaviye’den sonra oğlu Yezidin tahta geçmesiyle, Emeviler döneminde saltanata dönüştü.
• İstanbulMüslümanlar tarafından ilk defa Emevi halifesi Muaviye zamanında kuşatılmıştır.
• İlk posta teşkilatıEmeviler zamanında kurulmuştur.
• İlk İslam parasıEmevi halifesi Abdulmelik tarafından basılmıştır.
• Avrupa’dakurulmuş ilk İslam devleti Endülüs Emevileridir.
• İlk kez hellenistik,Eski Yunan,Roma dönemieserleri Avrupa’ya Endülüs Emevileri tarafından götürülmüştür.
• Müslümanlarilk defa velid zamanında ispanyanın fethi ile avrupaya geçmiştir
• MüslümanlarınAvrupa’daki ilerleyişleri ilk defa puvatya savaşı ile durduruldu
• İslam mimarisi ilk kez Emeviler zamanındaAvrupa ile yarışacak seviyeye gelmiştir
• Orta doğu kavimleri ile uzak doğu kavimleri tarihte ilk defaTavas savaşında (751) karşı karşıya gelmişlerdir(Arap-Çin)
• İslam tarihindekiyabancı dildeki eserler ilk kez Abbasiler zamanında tercüme edilmeye başlanmıştır
• İslam tarihindekiilk medreseler Abbasiler zamanında açılmıştır
• Büyük kütüphaneler ilk defaAbbasiler zamanında kurulmuştur
• İslam tarihindekiilk rasathaneler Abbasiler zamanında kurulmuştur
• Devlet işlerinin görüldüğütam teşekküllü divan teşkilatını ilk defa Abbasiler kurmuşlardır
• Türkler ilk defaAbbasiler zamanında devlet yönetiminde etkili olmaya başlamıştır
• Bizans yönetimine karşı kurulanavasım şehirlerini ilk defa Abbasiler kurmuşlardır
• Arapça ilk defahalife Abdulmelik zamanında resmi dil olarak kabul edilmiştir

TÜRK İSLAM TARİHİ

• İlk Türk -İslam devletikarahanlılardır.
• Türk tarihindekikervansarayları ilk defa Karahanlılar kurmuşlardır. (Ribat)
• İlk Türk-İslam eserleriniKarahanlılar vermişlerdir.
• Türkçe’yi ilk defaKarahanlılar resmi dil olarak kabul etmişlerdir.
• Sultan unvanını kullanan ilk Türk hükümdarıGazneli Mahmut’tur.
• Hicaz bölgesineegemen olan ilk Türk devleti Akşitlerdir.
• İlk posta teşkilatınıKarahanlılar kurdu.
• Türkler İslamiyet’eilk defa Talas Savaşı’ndan sonra topluca girmeye başladılar.
• Müslüman olan ilk Türk boyuKarluklardır.
• Abbasi halifesini Şii baskısından kurtaran ilk Türk hükümdarıGazneli Mahmut’tur.
• Hindistan’da İslamiyet’i yaymaya çalışan ilk Türk hükümdarıGazneli Mahmut’tur.
• Mısır’da kurulan ilk Müslüman Türk devletleriTolunoğlu ve İhşitlerdir.
• Malazgirt Savaşı’ndan sonra kurulanİlk Türk Beylikleri Danişmentliler,Saltuklar,Mengücekler, ve Artukoğullarıdır.
• Anadolu’da ilk medreseDanişmentliler tarafından kurulmuştur.(12.yy ilk yarısı )
• Nizamiye Medresesiilk kez Alparslan zamanında Nizamülmülk tarafından kurulmuştur.
• İlk Türk denizcisiÇaka Bey’dir.
• Anadolu Selçukluların ilk başkentiİznik’tir.
• Anadolu’daTürkçe yi resmi dil olarak kabul eden ilk hükümdar Karamanoğlu Mehmet Bey (1277)
• Büyük Selçukluların Bizans’a karşı kazandıklarıilk büyük savaş Pasinler Savaşıdır. (1408)
• SelçuklularlaHassa Ordusunu ilk defa Tuğrul Bey Gazne ordusunu örnek alarak kurmuştur.
• Büyük Selçuklularınilk başkenti Nişapur’dur.
• Türk tarihindeki ilk medreseTuğrul Bey tarafından Nişapur’da kurulmuştur.
• İkta sistemi ilk defaNizamülmülk tarafından uygulanmaya başlanmıştır.
• Büyük Selçuklulardadivan teşkilatı ilk defa Melik şah ve veziri Nizamülmülk tarafından kurulmuştur.
• Anadolu’nun kapısı ilk defaMalazgirt Savaşı (1071) ile Türklere açılmıştır.
• Anadolu Selçuklularındailk tersane 1. İzzeddin Keykavus tarafından Sinop’ta kurulmuştur.
• Anadolu Selçuklularında2. tersane Alaaddin Keykubat tarafından Alanya’da kurulmuştur.
• Anadolu Selçuklularındailk gümüş ve altın parayı 2. Kılıçarslan, bakır parayı 1. Mesud bastırmıştır.
• Haçlılarla ilk savaş1. Kılıçarslan zamanında yapılmıştır.
• Venediklilerle ilk ticaret anlaşması1. Gıyaseddin Keyhüsrev tarafından yapılmıştır. (Anadolu Selçuklu Devleti)
• Anadolu Selçuklularındaİlk donanma 1. Gıyaseddin Keyhüsrev tarafından kurulmuştur.Böylece ilk kez denizcilik faaliyetleri başlamıştır.
• Anadolu Türk birliğini ilk defa1. Mesud sağlamıştır.
• Anadolu’dailk dini nitelikli isyan hareketi Baba İshak İsyanıdır. (1240)