YKS-TYT Tarih-İslamiyet Öncesi Türk Devletleri Testi Çöz

İslamiyet öncesi Türk devletlerinde görülen, aşağıdaki niteliklerden hangisinin demokrasi anlayışıyla uyum içinde olduğu söylenebilir?  

İslamiyet öncesi Türklerde, Gök Tengri (Tanrı) tarafından verildiğine ve kan bağıyla geçtiğine inanılan ilahi yönetme yetkisine “Kut” adı verilmiş ve bu anlayışa dayalı bir veraset hukuku oluşturulmuştur.

Bu bilgiye dayanarak, kut anlayışının Türk devletlerinde aşağıdakilerden hangisine sebep olduğu söylenemez?

Tarih boyunca yazılı hukukun ilerleyişinde , toplumsal sınıflar arasındaki ilişkileri kalıcı olarak belirleme mecburiyeti isabetli olmuştur.

Buna göre, İslamiyet öncesi Türklerde,

I. göçebe toplum yapısına bağlı olarak toprağa dayalı bir aristokrasinin oluşmaması,

II. köle emeğinden yararlanılmaması,

III. devletlerin federasyon niteliği göstermesi

durumlarından hangilerinin yazılı hukukun geri kalmasına sebep olduğu savunulabilir?

İslamiyet’ten evvelki Türk devletlerinde ihracatta hayvansal ürünlerin, ithalatta ise tarımsal mahsüllerin mühim bir yere sahip olması,

I. göçebe toplum yapısı,

II. soy egemenliğine dayalı yönetim anlayışı,

III. federasyona dayalı idari örgütlenme geleneği

olgularından hangilerine bağlanabilir?

İslamiyet’ten önceki Türk devletlerinde, sözlü edebiyatın yazılı edebiyata göre daha fazla gelişmiş olduğu görülmüştür.

Bu durum Türk toplumunun,

I. siyasal yaşamları boyunca komşularıyla uzun süren savaşlar yapmaları,

II. yazılı kültürle geç dönemlerde tanışmaları,

III. tabiatla iç içe hayat sürmeleri

özelliklerinden hangileriyle açıklanabilir?

Göktürkler, İpek Yolu vasıtasıyla gerçekleştirilen çok uluslu  ticaretin kesintisiz yapılabilmesi gayesiyle  Bizans İmparatorluğu ve Çin ile antlaşmalar yapmıştır. Bu bilgiden yola çıkarak,

I. İpek Yolu ticaretinin uluslararası bir öneme sahip olduğu,

II. Göktürklerin, Bizans İmparatorluğu ve Çin’e karşı diplomatik üstünlük kurduğu,

III. Ekonomik çıkarların diplomatik ilişkileri yönlendirdiği

çıkarımlarından hangilerine ulaşılabilir?

Orta Asya Türk toplumlarının yerleşik yaşama geçmelerinin, aşağıdaki alanlardan hangisinde farklılığa sebep olduğu doğru değildir?  

Değişik coğrafyalarda yapılan arkeolojik çalışmalarda, ana yurtlarını siyasi ve ekonomik nedenlerle terk etmek mecburiyetinde kalan Türk topluluklarının, göç ettikleri bölgelerde yaşayan topluluklara hayvanları evcilleştirmeyi ve madenleri işlemeyi öğrettikleri görülmektedir.

Bu bilgiden yola çıkarak, Türk göçlerinin aşağıdaki seçeneklerden  hangisi üzerinde etkili olduğu söylenebilir?

Orta Asya’da devlet kuran Hun ve Göktürklerin,

I. monarşiyle yönetilme,

II. ticaret yollarının denetimini elinde bulundurma,

III. yönetimleri altında farklı etnik kökene sahip topluluklar barındırma

özelliklerinden hangileri, bu devletlere imparatorluk özelliği kazandırmıştır?

“Varlıklı, zengin millet üzerine tahta oturmadım. İçte aşsız dışta elbisesiz, düşkün, perişan millet üzerine tahta oturdum. Tanrı bağışlasın devletim var olduğu için, kısmetim var olduğu için ölecek milleti diriltip besledim. Çıplak milleti elbiseli, fakir milleti zengin, az milleti çok kıldım.”

Bilge Kağan’ın yukarıdaki beyanı, Türk devletlerinde daha fazla aşağıdakilerden hangisindeki gelişmişliğin delilidir?

Uygurlar zamanında yerleşik yaşamın  ve tarımın başlamasına bağlı olarak sınıfsal farklılıklar ortaya çıkmış, ticari bağlantılar gelişmiş ve bu duruma bağlı olarak halk arasındaki hukuksal anlaşmazlıkları çözmek gayesiyle uygulanan kurallar yazılı hale getirilmiştir.

Bu düzenlemenin aşağıdakilerden hangisini kolaylaştırdığı savunulabilir?

Büyük Hun Devleti ve Göktürkler gibi Türk devletleri, Orta Asya’da hayatını sürdüren Türk boylarını tek bayrak çatısında toplamayı öncelikli bir siyasal gaye olarak görmüşlerdir.

Bu durumun, aşağıdakilerden hangisini kolaylaştırdığı savunulabilir?

İslamiyet’ten önceki Türk devletlerinde Türk hükümdarlarının eşi olan “hatun”lar, hükümdar gibi elçi kabul edebilmiş ve kurultayı toplama yetkisine sahip olabilmiştir.

Bu bilgiye göre, hatunların,

I. diplomatik temsil hakkına sahip olma,

II. siyasal yetkiler kullanabilme,

III. savaşa ve barışa karar verebilme

haklarından hangilerine sahip olduğu söylenebilir?

İslamiyet öncesi Türk devletlerinde görülen aşağıdaki niteliklerden hangisi, bu devletlerin federasyon tipi örgütlenme stilini benimsediklerine işarettirr?  

Orta Asya’dan yapılan göçlerin akabinde, Ön Asya ve Anadolu’da kurulan Türk devletlerinde hükümdarların sultan ve şah sanlarını kullanmaya başlamaları aşağıdakilerden hangisine bağlanabilir?