İlk Çağ Uygarlıkları

[tarihciadam]

Özellikleri

İklim koşullarının elverişli olduğu yerlerde kurulmuşlardır.
Günümüz toplum yaşantısının temelini, atmışlardır.
(Devlet örgütü, ordu memleket yönetimi, yazılı hukuk)


Çin Uygarlığı

Sarı ve Gökırmak vadisinde kurulmuştur.
Maden azlığı(Porselen ve ipek dokumacılığının gelişmesi)
Sınıflı toplum yapısı
Türk akınlarına karşı Çin Seddi’nin yapılması
Türkler hakkındaki ilk bilgiler Çin kaynaklarında bulunmaktadır.
Dünya kültürüne katkıları (Barut, pusula, mürekkep, kağıt, matbaa)


Hint Uygarlığı

İndus ve Ganj vadisinde kurulmuştur.
İklim koşullarının uygun olması istilaya açık olması
Kuzeyden gelen Arilerin etkisi(kast sisteminin doğması)
Kast Sistemi; ulusal, kültürel, siyasal, dinsel, dilsel birliği engellemiştir.
En eski din Veda dini (Brahman din adamı) (Brahmanizm)
Budizm Hindistan’da ortaya çıkmıştır. Ancak Kast sisteminden dolayı yayılmamıştır.
Gaznelilerin etkisi (Müslümanlık Hindistan’da yayılması)
Not: Kast sisteminin parçalanması
Coğrafi Keşifler Hıristiyanlığın yayılması


İskitler (Sakalar)

Bozkır yaşam tarzı vardır.
Kabileler halinde yaşamışlardır.
Devlet boyların oluşturduğu federasyondur.
Ailede kadına önem verilir.
Alper Tunga Destanı İskitlere aittir.
Amazon efsanesi İskitlere aittir.
Sanat eserleri taşınabilir malzemeden oluşur.
Öldükten sonra yaşama inanırlar.
Maden işlemeciliği gelişmiştir.


MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI

İki nehir (Fırat, Dicle) arasına Mezopotamya denir.
İklim koşullarının uygun olması; birçok kavmin buraya gelmesi
Siyasi tarihi Sümerlerle başlar.
Sanat eserleri tuğla ve kerpiçten yapılmıştır.
Mezopotamya Uygarlığı Anadolu ve Akdeniz uygarlığının temelini oluşturmuştur.


Sümerler

İlk siyasi örgütlenmeyi yapmışlardır.
Siyasi yapı (şehir devletler)
Patesi (Yönetici: rahip-kral)→Teokrasi
İlk yazıyı (Çivi yazısını) buldular.
İlk yazılı yasalar (Lagaş kralı Urgakina)
Not: Fidye esasına dayanır insancıldır.
İlk edebi eserler (Tufan, Yaradılış, Gılgamış)
Ziggurat (ibadethane, depo, gözlemevi)
Ayın ve Güneşin hareketlerinin tespiti (ilk ay yılı esaslı takvimi yaptılar)
Aritmetik ve geometrinin temelini atmışlardır.
Din dünyevidir.


Elamlar

Sümerlerin doğusunda yaşamışlardır.
Kalıcı eser bırakmamışlardır.
Çanak çömlek yapımında ileri gitmişlerdir.


Akadlar

Sami kökenlidirler.
Sümerlere son verdiler.
İlk merkezi krallık kurulmuştur.
İlk düzenli ordu (piyade) kurulmuştur.
Sümer Uygarlığını Ön Asya’da yaymışlardır.


Babiller

Sami kökenlidir. Siyasi yapı (mutlak monarşi)
İlk anayasa (Hammurabi Kanunları; kısas mantığına dayalı)
Dünyanın yedi harikasından biri olan Asma Bahçeleri Babil’e aittir.


Asurlular

Topraklarının verimsizliği; ticarete önem vermeleri
İlk kara ticareti ve kara koloniciliği yapmaları
Anadolu’da (Karum) koloni kurmaları
Not: Ticaret amaçlı yerleşme amacı taşımaz.
İlk atlı birlikleri kurdular.
Çivi yazısını Anadolu’ya taşımışlardır. (Kültepe tabletleri)
Not: Anadolu’nun tarihi devirlere geçmesi
Yasaları daha serttir.


İran Uygarlığı

Hint-Ari kökenli Medler ve Persler kurmuştur.
Medleri Persler ortadan kaldırdı.
Persler Anadolu’ya egemen olmuşlardır.
Satraplık (eyalet) satrap (vali)
İlk posta teşkilatını kurmuşlardır.
Persler Zerdüşt dinine inanmışlardır.
Ateş kutsaldır Ateşgede adı verilen tapınaklar yapmışlardır.
Ön Asya’da çivi yazısını kullanan son uygarlıktır.
Daha sonra Fars alfabesini kullanmışlardır.
Yolların yapılması (ticaret ve güvenlik amaçlı)