Uluslar arası ilişkiler kuramları nelerdir?

aof-ders-notlari

ULUSLAR ARASI İLİŞKİLER KURAMLARI 1

ÜNİTE -1 REALİZM VE NEOREALİZM

  • Realizm àSoğuk savaş boyunca devam edem çatışma eksenli dünya da ki siyasi süreci açıklamada kullanılan temel teori.
  • Realizmin temel kavramları àGüç, ulusal kapasite, ulusal çıkar, güç dengesi ve anarşi.
  • Realizme göre uluslar arası politikanın temel aktörleri àDevletler.
  • Avrupa’da egemen ulus devletlerinin doğuşu àWestfalya Anlaşması.
  • Realistlere göre devletin varlığını sürdürmeye ilişkin ulusal güvenlik konusu à Yüksek politika.
  • Klasik realizme göre uluslar arası sistemde merkezi bir otoritenin bulunmaması à Anarşi.
  • Keohane àDevlet merkezcilik, rasyonellik ve güç varsayımı.
  • Morgenthau nicel unsurlar àCoğrafya, doğal kaynaklar, nüfus, endüstriyel kapasite ve askeri hazırlık derecesi.
  • Morgenthau niteliksel unsurlar àUlusal moral, ulusal karakter, diplomasinin niteliği ve hükümetin niteliği.
  • Gücü bir amaç olmaktan çok devletin varlığını sürdürmesinin bir aracı olarak gören neorealist düşünür àWaltz.
  • Biricik günahın politik erki ele geçirmemek olduğunu savunan düşünür àMachiavelli.
  • Leviathan àThomas Hobbes.
  • Doğa Durumu àHobbes’a göre herkesin herkesle savaştığı, kuşku, korku ve şiddetin söz konusu olduğu güvensiz ortam.
  • Hobbes’in tanımladığı doğa durumu realizm de àUluslar arası Sistem.
  • Realizme göre devlet adamlarını yönlendiren faktörler àKuşku, korku, üne kavuşma, saygınlık, güvenlik ikilemi ve çıkar.
  • Devletleri savaşa zorlayan faktörler àKorku ve güvenlik ikilemi.
  • 21.yy realizmin asıl babası àMorgenthau.
  • Klasik ve neorealizm de ortak varsayım àUluslar arası ilişkilerin temel aktörünün devlet olması.
  • Realistlere göre devletlerarasında ki çatışmanın temel nedeni àDoğal yapı.

ÜNİTE -2 LİBERALİZM VE YENİ LİBERALİZM

  • Klasik liberal düşüncenin kavramları àEşitlik, rasyonellik, özgürlük ve mülkiyet.
  • Aydınlanma Çağı à1688 – 1789.
  • Liberal kuramın düşünürleri àLocke, Rousseau, Grotius, Smith, Montesquieu ve Kant.
  • Liberalizm àTüm insanların eşit yaratıldığı ve yaşama hakkı, özgür olma ve mutluluğunu sürdürme hakkı gibi bir takım dokunulmaz haklar donatıldığını savunan görüş.
  • Rasyonalizm àDoğru ve ahlaksal eylemin akla dayanacağını öngören yaklaşımdır.
  • John Locke’a göre herkesin sahip olduğu doğal haklar àKendini koruma, yaşama, özgür olma ve mülkiyet.
  • Pozitif hukukun kurucu àHugo Grotius.
  • Cumhuriyetin kurulmasını savunan liberal düşünür àKant.
  • Ekonomik özgürlükle piyasa özgürlüğünün temellerini atmış düşünür àAdam Smith.
  • Herbert Spencer’ın devlet ve toplum örgütlemeleri àAskeri ve Endüstriyel Devlet.
  • Uluslararası Toplum àDevletin soyut bireyin ise somut varlıklar olduğunu kabul ederek bireyi esas alan anlayıştır.
  • Uluslararası Sistem àUluslar arası politikanın sadece egemen devletlerarası ilişkiler olduğunu kabul eden kavramdır.
  • Demokrasi àLiberalizme göre bireyin özgürlüğünü garanti eden en iyi yönetimdir.
  • Klasik liberal teoride temel analiz birimi àBirey.
  • Neoliberalizm de temel analiz birimi àDevlet, ulusal baskı grupları, uluslararası örgütler ve örgütlenmeler.
  • Liberalizme göre savaş olasılığını azaltan faktörler àÖzgürlüğün gelişmesi, nükleer silahların varlığı, kitlelerin savaş karşıtı olması ve karşılıklı bağımlılık.
  • Liberalizme göre savaş maliyetlerini artırdığı için savaş olasılığını azaltan faktör à Karşılıklı Bağımlılık.
  • Schumpeter’e göre emperyalizmin nedenleri àSavaş makinesi, saldırganlık içgüdüsü ve tekelciliğin ihracı.
  • Schumpeter’ın liberal pasivizmin de yer alan kavramlar àDemokrasi, rasyonalizm, kapitalizm ve serbest piyasa.

ÜNİTE -3 MARKSİZM VE MERKEZ ÇEVRE TEORİLERİ

  • Marksizm àUluslararası ilişkileri üretim ilişkilerine bağlı olarak ortaya çıkan sınıfsal ilişki temelinde ele alan teori.
  • Marksizme göre dış politikayı belirleyen temel unsur àEkonomik Güç.
  • Marksizmin tezi àBurjuvazi.
  • Marksizme göre dolaşıma kona paranın ilk değerindeki artış àArtı Değer.
  • Marksizmin artı değere kaynağı àİşçi.
  • Marksizme göre üretim araçlarını kontrol eden sınıf àBurjuvazi.
  • Marksist teoride işçi sınıfı àProleterya.
  • Hobson’a göre emperyalizmi engellemek için yapılması gereken àTüketim gücünün arttırılması.
  • Hobson’a göre emperyalizmin arkasında ki itici güç àFinans Kapital.
  • Neomarksizm teorisine göre tekelci kapitalizmin amaçları àNüfus alanı ihtiyacı, ucuz işgücü arayışı, hammadde ihtiyacı ve pazarı genişletme ihtiyacı.
  • Noemarksistlere göre azgelişmişliğin arkasında yatan temel olgu àSermaye ihracının tersine işlemesi.
  • Neomarksist düşünürler àMagdoff, Sweezy, Baran, Frank.
  • Amin’e göre iç dinamiklerini kurmayı başarmış kendilerine yeterli ve dış faktörlerden etkilenmeyen sistemler àMerkez Sistemler.
  • Amin’e göre merkezin gereksinimlerini karşılama işlemini yerine getiren ekonomilere à Çevre Sistemler.
  • Gramshi àHegemonya kavramını ilk kez kullanmıştır.
  • Galtung àYapısalcı emperyalizm teorisi.
  • Galtung’a göre merkez ve çevre ülkeler arasındaki ilişki àEmperyalizm.
  • Galtung’a göre emperyalizm gruplandırması àEkonomik, siyasal, askeri, iletişimsel ve kültürel.
  • Dünya ekonomisini toplumsal bir iş bölümü olarak gören yaklaşım àDünya Sistemi Modeli – Wallerstein.
  • Dünya Sistemi Modeline göre kar ve üretimin daha fazla yoğunlaşma gösterdiği az sayıda ülkeyi içine alan bölge àMerkez.
  • Dünya Sistemi Modeline göre daha az karlı olan üretim àPeriferi.
  • Modern devlet sisteminde hegemonik güç olarak kabul edilen ülkeler àABD, İngiltere ve Hollanda.

ÜNİTE -4 JEOPOLİTİK TEORİLER

  • Jeopolitik Teori àDevletlerin coğrafi özellikleri ve dünya üzerindeki konumlarıyla izledikleri dış politika arasında doğrudan deterministik ilişki kuran teoridir.
  • Jeopolitik teoriye göre ülkenin dış politikasında etki yapan faktörler à Ülkenin kara ülkesi olması, okyanuslarla çevrili olması, nehirlere ve ticaret yollarına sahip olması.
  • Jeopolitik kuram ile benzerlik taşıyan yaklaşım àRealizm.
  • Bir devleti bir şey yaptırmaya ya da bir davranıştan vazgeçirmeyi sağlayan araç àGüç.
  • Ulusal Güç àAskeri Güç.
  • Gücü meydana getiren devlet sınıflandırması àBüyük, süper, orta boy ve küçük devletler.
  • Mahan’a göre ulusal güç öğeleri àCoğrafi konum, topografik özellikler, ülke büyüklüğü, ulusal karakter, nüfus, askeri güç ve hükümetin karakteri.
  • Morgenthau’a göre ulusal güç öğeleri àCoğrafya, doğal kaynaklar, endüstriyel kapasite, askeri güç, nüfus, ulusal karakter, ulusal moral, diplomasinin niteliği ve hükümetin niteliği.
  • Hartman’a göre ulusal güç öğeleri àAskeri durum, alt yapı, demografik yapı, coğrafya, ekonomik durum, bilimsel teknolojik düzey ve psikolojik durum.
  • Halla’a göre ulusal güç öğeleri àTermonükleer güç, askeri güç ve konvansiyonel güç.
  • Mackinder’in ortaya attığı Heartland(anakara)’nın kapsadığı alan àDoğu Avrupa ile Sibirya’yı da kapsayacak şekilde Avrasya.
  • Harold ve Margaret Sprout’a göre coğrafyanın uluslararası politikada ki yerine ve taşıdığı değere işaret eden kavramlar àİki kutupluluk, koaliasyon, Atlantik ittifakı, güç dengesi, uydu blok ve yakın doğu.
  •  Jeopolitik determinizm àKlasik realizmin uluslar arası politikayı güç kavramına indirgeyen ve dış politikayla güç arasında doğrudan bir nedensellik ilişkisi kuran ortak yaklaşım.
  • Mackinder’in Doğu Avrupa ve Sibirya’ya verdiği isimler àMerkezi stratejik bölge pivot area, mihver bölge ve Heartland.
  • Mackinder’in iç hilal olarak adlandırdığı bölge de yer alan ülkeler àTürkiye, Almanya, Çin ve Hindistan.
  • Mackinder’e göre dış hilal bölgesinde yer alan ülkeler àİngiltere, Güney Afrika ve Japonya.
  • Rimland(kenar) kavramı àSpykman.
  • Jeopolitik kavramı ilk kez kullanan àKjellen.
  • Lebensraum(yeni hayat sahası) àRatzel.
  • Lebensraum’un ilham kaynağı olan politikacı àHitler.
  • Doğal Genişleme Yasası àRatzel(toplumsal darwinist yaklaşım).
  • Güç Dengesi Teorisi àMackinder.
  • Jeopolitik düşünce okulunu oluşturan gruplar àİkili düşünce, marjinalistler, üçlü düşünce, bölgeciler, merkezciler ve tekilciler.

AÇIKÖĞRETİM GÜZ DÖNEMİ DÖNEM SONU SINAVI
14 - 15 Ocak 2017

Üye OlŞifremi Unuttum

HAKKIMIZDA
alonot.com; kullanıcılarımızın KPSS & YGS-LYS & ALES & AÖF & YDS gibi sınavlara hazırlanmaları için hem ders notlarına, hem test pratiklere kolayca ulaşıp zaman kaybetmeden en üst düzeyde yarar sağlayabilmeleri amacıyla hizmet vermektedir. Ayrıca Mevzuat&İçtihat&Tezler&Makaleler ve diğer herşeyde! kapsamlı arama yapılabilmesi, aranılan konu ve kavramlara kolayca ulaşılabilmesi ve sonuçlar içerisinde hızla gezilebilmesi amacıyla kurulmuştur. Zamanla öğrencilerin ve kullanıcıların ilgisiyle büyüyen alonot.com sizlerin ilgisiyle ve daha zengin içerikle yayın hayatına devam edecektir. Faydalı olması dileğiyle...
GİZLİLİK POLİTİKASI
alonot.com sitesinde yayınlanan tüm içerik telif yasaları kapsamında koruma altındadır. Site içeriğinin ticari amaçlı ve izinsiz olarak kopyalanması ve kullanılması yasaktır. Ancak, ticari amaçlı olmamak ve link verilmek koşuluyla site içeriğinin kopyalanması ve kullanılması serbesttir. 5846 sayılı kanunun 25. maddesinin ek 4. maddesine göre telif hakkı ihlal edilen öncelikle üç gün içinde ihlalin durdulmasını istemek zorundadır. İçerik sahibinin veya yasal temsilcisinin istekte bulunması halinde, kendisine ait içerik veya dökümanların sitemizden 24 saat içinde yayından kaldırılmasını garantilemekteyiz. Yayınlanan yazı ve yorumlardan yazarları sorumludur. alonot.com hiçbir bildirim yapmadan, herhangi bir zaman değişikliğe gidebilir, bu sitedeki bilgilerden kaynaklı hataların hiçbirinden sorumlu değildir.
Site Yönetimi.
İletişim: alonot.com@alonot.com & alonot.com@gmail.com
Kategoriler
SOLDA SABİT REKLAM