Orhon türkçesi ile ilgili kısa bilgiler

adsiz

ORHON TÜRKÇESİ İLE İLGİLİ KISA BİLGİLER

Dünya üzerindeki dil sayısı;dil ve lehçe ayrımı yapılamadığı için kesin olarak bilinememektedir.Diller yapı ve köken bakımından incelenir:

YAPILARI BAKIMINDAN DİLLER 3’E AYILIR:
1)Yalınlayan(tek heceli)Diller:
Çince,Vietnamca,Baskça

2)Bağlantılı ve kaynaştıran diller (eklemeli):
-Bağlantılı Diller:
Türkçe,Ural-Altay dilleri,bazı asya afrıka dilleri
-Kaynaştıran Diller:Kızıldereli dili,Gürcü,Eskimo dili

3)Bükümlü(çekimli)diller:
-kök bükümlü diller:
Arapça,Hami-sami dilleri
Gövde bükümlü diller:İngilizce,Almanca gbi Hint-Avrupa dilleri

Günümüze kadar üzerinde en çok araştırma yapılan ve akrabalığı kesin olarak kanıtlanan dil ailesi Hint-Avrupa dil ailesidir.Ondan sonra Ural-Altay,Çin-Tibet,Hami-Sami aileleri gelir.

Bir dil ailesine giren diller arasında şu özelliklerin ortak olması beklenir:
-ses
-yapı
-sözlük
-cümle bilgisi

Ural Dilleri:
1)Fin-Ugor dilleri
*fince 
*ugorca
*macarca
2)Samoyed dilleri

Altay Dilleri:
1)turkce
2)moğolca
3)mançu-tunguz
4)korece
5)japonca

1838 yılında bilgin Ferdinand Johann Wiedemann Ural-Altay dil ailesi üzerinde çalışmış ve bu dil ailesini Hint-Avrupa Dillerinden farklı özelliklerini 14 maddede toplamıştır:
1)Ural-Altay dillerinin en başta gelen özelliği ”ses uyumudur”.
2)Bu dillerin sözcüklerinde gramatikal cinsiyet yoktur.(Eril-dişil gibi)
3)Belirtme edadı işleviyle sözcüğün başına yazılan ulamalar yoktur.(the americas gibi)
4)Sözcük yapımı eklerledir.Bu aileye giren dillerin hepsı eklemeli dillerdir.
5)İsimlerin çekimlerinde iyelik ekleri kullanılır.(his father-baba
)
6)Fiil şekilleri zengindir.
7)Hint-Avrupa dillerindeki ön ek yerine son ek vardır.
8)Sıfatlar isimlerden önce gelir.
9)Sayı sözlerinden sonra çokluk eki kullanılmaz.(üç silahşörler,kırk haramiler gibi tamlamalar istisnai örneklerdir.)
10)Karşılaştırma -den cıkma durumu ekı ıle yapılır.
11)Yardımcı fiil olarak i kullanılır.
12)Ural-Altay dillerinin çoğunda olumsuz hareket için ayrı bir fiil vardır.
13)Soru eki bulunmaktadır.
14)Bağlar yerine fiil şekilleri kullanılır.

Buna göre;Türk dilini dünya dillerinden ayırt eden bir özellik sayılan ses uyumu sadece Türkçe için değil;Türkçe’nin deiçinde yer aldığı dil ailesine bağlı diğer diller için de geçerli olduğu anlaşılmaktadır.

Ural-Altay dil ailesinin varlığı ,bugün için hala kesinleşmediğinden bir teori konumundadır.Bu alanda çalışan ilk kişi olarak İsveçli subay Philipp Johann Tabbert von Strahlenberg gösterilir.
Strahlenberg İsveç ile Rusya arasında gerçekleşen Poltava savaşında Rusya eline esir düşmüştür.Sürgünde bulunduğu yıllarda Rus Çarı’na takdim ettiği ”
Sibirya ve Orta Asya ” haritası ile dikkat çekmiştir.Edindiği gözlemlere dayanarak hazırladığı ”Asya ve Avrupa’nın kuzey ve Doğu kısımları”kitabının 13.bölümünde Türklerden kalma mezar taşları ve yazıtlardan söz etmektedir.Bu yazıtlar yenisey yazıtları olarak tanınır.
*Yenisey yazıtları hakkında ilk bilgileri vermesi açısından Strahlenberg ve eseri önemlidir.

Strahlenberg’in eseri Messerschmidt’in notlarından önce yayınlandığı iin ona bu sıfatı kazandırmıştır.Halbuki Messerschmidt’in ”Sibirya boyunca keşif seyahati” notlarında yenisey yazıtları hakkında ilk bilgiler verilmiştir.
Aslında Yenisey yazıtlarının varlığı 13.yy’dan beri bilinmekteydi.İlhanlı tarihçisi 
Alaüddin Ata Melik Cüveyni ”Tarih-i cihan-güşa” adlı eserinde Orhun harflerıyle kayalara kazınmış Türk kitabelerinden bahseder.
İlk orhun abidesini Rus sefer heyetının basındakı 
Nikolay Mihayloviç Yadrintsevbulmuştur.Bulduğu yazılı taş Köktürk Prensi Köl Tigin adına dikilmiştir.Buna 1 km mesafede bulunan ikinci abide ise 2.Köktürk Devleti imparatoru Bilge Kağan adına dikilmiştir.
Tonyukuk abidesi ise 1897yılında Költigin ve Bilgekagan abidelerinin 360km doğusundaYelizaventa Klements tarafından bulunmuştur.

 

                                                                                                  

AÇIKÖĞRETİM GÜZ DÖNEMİ DÖNEM SONU SINAVI
14 - 15 Ocak 2017

Üye OlŞifremi Unuttum

HAKKIMIZDA
alonot.com; kullanıcılarımızın KPSS & YGS-LYS & ALES & AÖF & YDS gibi sınavlara hazırlanmaları için hem ders notlarına, hem test pratiklere kolayca ulaşıp zaman kaybetmeden en üst düzeyde yarar sağlayabilmeleri amacıyla hizmet vermektedir. Ayrıca Mevzuat&İçtihat&Tezler&Makaleler ve diğer herşeyde! kapsamlı arama yapılabilmesi, aranılan konu ve kavramlara kolayca ulaşılabilmesi ve sonuçlar içerisinde hızla gezilebilmesi amacıyla kurulmuştur. Zamanla öğrencilerin ve kullanıcıların ilgisiyle büyüyen alonot.com sizlerin ilgisiyle ve daha zengin içerikle yayın hayatına devam edecektir. Faydalı olması dileğiyle...
GİZLİLİK POLİTİKASI
alonot.com sitesinde yayınlanan tüm içerik telif yasaları kapsamında koruma altındadır. Site içeriğinin ticari amaçlı ve izinsiz olarak kopyalanması ve kullanılması yasaktır. Ancak, ticari amaçlı olmamak ve link verilmek koşuluyla site içeriğinin kopyalanması ve kullanılması serbesttir. 5846 sayılı kanunun 25. maddesinin ek 4. maddesine göre telif hakkı ihlal edilen öncelikle üç gün içinde ihlalin durdulmasını istemek zorundadır. İçerik sahibinin veya yasal temsilcisinin istekte bulunması halinde, kendisine ait içerik veya dökümanların sitemizden 24 saat içinde yayından kaldırılmasını garantilemekteyiz. Yayınlanan yazı ve yorumlardan yazarları sorumludur. alonot.com hiçbir bildirim yapmadan, herhangi bir zaman değişikliğe gidebilir, bu sitedeki bilgilerden kaynaklı hataların hiçbirinden sorumlu değildir.
Site Yönetimi.
İletişim: alonot.com@alonot.com & alonot.com@gmail.com
Kategoriler
SOLDA SABİT REKLAM