Amerikan dış politikası ders notu

aof-ders-notlari

AMERİKAN DIŞ POLİTİKASI

ÜNİTE -1 ULUSLAR ARASI SİSTEMDE ABD

  • Uluslar arası ilişkilerin devlet merkezli, ulusal çıkar ve güç mücadelesi olduğunu iddia eden uluslar arası ilişkiler ekolü à Realist okulu
  • Realist okul öğretisine göre ayrılan devletler à Küçük, büyük, süper ve orta devletler.
  • Devletler ve devlet dışı aktörler arası ilişkiler topluluğu àUluslar arası sistem.
  • Süper Güç olan devletler àSovyetler Birliği ve ABD
  • ABD dış politikası àDış kaynaklar ve Dış politika stratejileri.
  • Devletlerin dış politikalarında başarılı olmak için sahip oldukları soyut ve somut varlıklar bütünü àGüç kaynaklar.
  • Devletlerin dış politikalarında takip ettikleri uzun dönemli planlı ve kapsamlı yol ve yöntemlerin toplamı àDış Politika Stratejileri.
  • ABD’nin somut güç kaynakları àToprak/ülke bütünlüğü, jeopolitik konumu, ekonomik üretimi ve teknoloji gelişmişliği.
  • ABD’nin soyut güç kaynakları àToplumsal kültür ve dayanışma, federal devlet modeli, başkanlık sistemi, liberal değerler, sahip olunan değerler ve ilkeler toplamı, dış politika stratejileri.
  • ABD’nin en önemli soyut güç kaynağı àBaşkanlık Sistemi.
  • ABD üretim gücünün en önemli unsuru àDonanmasının ve deniz gücünün çok gelişmesi.
  • ABD’nin dış politika stratejisi àYalnızcılık, Güç Dengesi Angajman’dır.
  • ABD’nin dünyaya açılması ve yerleşmesi àAngajman.
  • Amerika kıtasını sömürgeleştiren devletler àİngiltere, İspanya, Portekiz, Hollanda ve Fransa.
  • Amerikan kolonilere arasında en gelişmişi àİngiliz Kolonileri.
  • 13 İngiliz kolonisinin bağımsızlığını kazanmasında etkili olan gelişme àYedi Yıl Savaşları.
  • ABD’nin bağımsızlığını kazanmasında etkili olan faktör àFransa-İngiltere Rekabeti.
  • ABD bağımsızlık savaşında kolonilere destek veren ülke àFransa.
  • Dünya tarihinde ilk federal anayasa àABD Anayasası.
  • Çıkar ve güç kriterleri dikkate alınarak oluşan dış politika àReel politik.
  • ABD’nin ilk büyük anlaşması àJoy Anlaşması.
  • ABD, ekonomik olarak zorluk içinde olan Fransa’dan 15 milyon dolara satın aldığı bölge àLousiana.
  • Monroe Doktrininin amacı àABD’yi Avrupa’da ki çatışmalara bulaştırmamak.
  • Deniz ve kara kuvvetleri ile silah gücünü diplomatik baskı aracı kullanarak dış politikada etkili olma taktiği àGunboat Diplomasisi.
  • Wilson İlkelerinin başarıya ulaşamamasının nedeni àABD kongresinin yalnızcılık stratejisini tercih etmesi.
  • ABD’nin ikinci dünya savaşında destek verdiği ülke àİngiltere.
  • Büyük İttifak àABD – Sovyetler Birliği – İngiltere.
  • ABD’nin Çin ile yaşadığı soğuk savaş àVietnam Savaşı.
  • ABD’nin Dünya Ekonomisinde ki hegamonyasını G-7 grubu ülkeleri ile paylaşmak zorunda kaldığı gelişme àBretton Woods Sisteminin çökmesi.
  • Reagan’ın ekonomi politik alanında izlediği politika àNeoliberal.
  • Başkan Bush àÖnleyici Savaş Doktrini.
  • ABD’nin Irak dolayısıyla büyük kan kaybettiği, bunun durdurulması tavsiye edilen rapor àBaker – Hamilton Raporu.

ÜNİTE -2 ABD DIŞ POLİTİKASININ TOPLUMSAL KAYNAKLARI

  • Elit àToplumda değerli olan ve sayıca azınlık olan kimseleri içinde barındıran küçüklüğüne rağmen etkinliği yüksek grup.
  • ABD’nin geçmişte ve günümüzde ki diğer büyük güçlerden farklı olduğu iddiasıàAmerikan İstisnacılığı.
  • ABD siyasal sisteminin halkın dış politika meselelerine kafa yormasını gerektirmemesinin nedeni àBaşkanın geniş yetkilere sahip olması.
  • Amerikan siyasi kurumlarının birbirlerinin yetki anlanlarına müdahale edememesinin temel nedeni àGüçler Ayrılığı Sistemi.
  • Müşteri àAmerikan dış politikasını yapanların Amerikan halkını tanımlaması.
  • Bir kişinin dış politika ile ilgili tutumunu belirleyen faktörler àEğitim, dini inanç, yaşı, yaşadığı yer ve cinsiyeti.
  • ABD’nin ikinci dünya savaşına katılmasına neden olan olay àPearl Harbor Baskını.
  • İdeoloji àSiyasal ya da toplumsal bir öğreti, topluma veya siyasete yön verme iddiası ile sistematik olarak oluşturulmuş fikirler bütünüdür.
  • Yasama, yürütme ve yargı olarak bilinen üç yönetim erkine ilave olarak medyaya verilen isim àDördüncü Kuvvet.
  • Gazetecilerin Kaynakları àHalka açık yapılan demeçler, röportajlar, resmi yetkililerden farklı yollarla edinilmiş bilgiler.
  • Devlet veya hükümetten bağımsız olarak çalışan, bilgi ve strateji üreten kuruluş à Düşünce Kuruluşu.
  • Liberal okuyuculara hitap eden dergiler àNew Republic ve Nation.
  • Dış politika da basının rolü àBilgilendirme, yorumlama ve belirli aktörlerin çıkarlarını temsil etme.
  • Amerikan tarihine damgasını vuran toplumsal sorun àKölelik.
  • ABD zencilere karşı ayrımcılık konusunda değişimi en zor hazmeden devlet kurumu àDışişleri Bakanlığı.
  • Dini veya felsefi inançları nedeniyle askerlik hizmetini yerine getirmeyenlere verilen ad àVicdani Retçi.
  • Yönetime karşı gelmeyi ifade eden ancak şiddet içermeyen eylemler àSivil itaatsizlik.
  • Baskı ve çıkar grubunu siyasi partiden ayıran en önemli özellik àİkisinin de iktidarı hedeflememesi.
  • Baskı ve çıkar grubunun ortaya çıkış nedeni àBireylerin tek başına siyasi süreçlere etkisinin sınırlı olacağı düşüncesi.
  • Partilere para kaynağı sağlayan àSiyasi eylem komitesi.
  • Amerikan çiftçi ve tarım grupları àNational Grange, Amerikan Çiftçi Bürosu Federasyonu ve Çiftçiler Birliği.
  • Lobicilik àAmerikan hükümeti ve kongre tarafından alınan kararları etkileme amacıyla yürütülen faaliyetler.
  • ABD Lobilerinin temel fonksiyonu àPara karşılığında baskı gruplarını kongrede temsil etmek.
  • Baskı gruplarının çalışma yöntemleri àBasın yolu, protesto yürüyüşleri, oturma eylemleri, ayaklanma ve başkaldırı.

ÜNİTE -3 ABD DIŞ POLİTİKASI KARAR ALMA SİSTEMİ

  • ABD Dış politikasında karar alma yaklaşımını kullanma gereksinimlerinin bilimsel kaynağı àDavranışçı yaklaşım.
  • ABD devlet sisteminin temelinde àABD Anayasası vardır.
  • Amerikan vatandaşlarının devlete karşı insan hak ve özgürlüklerini garanti altına almak için anayasaya eklenen metin àHalklar Bildirgesi – 1791
  • ABD devlet sistemi àFederal bir yapıdır. ABD Anayasası devletin hukuksal zeminidir, denetim ve denge sistemi vardır, güçler dengesi vardır ve halklar bildirgesi anayasasına eklenmiştir.
  • ABD Devlet sistemin en üstünde federal hükümeti oluşturan organlar àYasama, Yürütme ve Yargı.
  • ABD’de yürütme işlevini yerine getirenler àBaşkan, başkan yardımcısı, bakanlıklar ve ilgili birimler.
  • ABD Başkanı à4 yıllığına seçilir ve 15 bakanlık vardır.
  • ABD’de dış politika yapma, yürütme ve uygulama görevi àDışişleri Bakanlığı.
  • ABD’de bakanlara verilen genel isim àSekreter.
  • ABD’de bir yasa teklifi àSenato’nun onayından geçmelidir.
  • Amerikan devlet sistemi içinde ki üçüncü güç àYüksek Mahkeme.
  • ABD devlet yönetimi àGüçler ayrılığı.
  • ABD dış politikasında hakim ve tek erkin başkan ve yürütme organları olduğu model à Başkanlık Modeli.
  • Kongrenin etkin ve belirleyici olması àKongre Modeli.
  • Yasama ve yürütmenin birlikte olması àAnayasal Denge Modeli.
  • Başkanın dış politika yetkileri àSavaşı yürütmek, dış yardımlar almak, büyükelçi atamak ve diplomatlık yapmak.
  • Kişilerin belli bir konuda ortaya koyduğu etkileyici ve çığır açıcı güce sahip fikir à Doktrin.
  • ABD dış politikasında ki doktrinler àMonreo, Truman, Reagan ve Bush doktrini.
  • ABD savunma ve askeri politikalarının uzmanlık kurumu àPentagon.
  • ABD’de kongrenin temel işlevi àYasa yapmak.
  • Cüzdan Gücü àABD bütçesinden yapılacak harcamaların ancak kongrenin onayı ile mümkün olması.
  • ABD’de savaş ilanı yetkisi à Kongre.
  • Savaş yetkileri yasasının (1973) kabul edilmesinin nedeni àVietnam savaşı mağlubiyeti.
  • 60 Gün Kuralı àKongrenin, başkanın asker gönderme kararını onaylama süresi.

ÜNİTE -4 ABD DIŞ POLİTİKASI YAKLAŞIMLARI

  • İnşacılık àDış politikanın inşa sürecinden oluştuğunu ve sosyal değerler üzerinde yükseldiğini savunan görüştür.
  • ABD ve Avrupa’nın sahip olduğu kültürel değerler àDemokrasi, piyasa ekonomisi, kapitalizm ve liberalizm.
  • ABD’nin kültürel açıdan etkisi altında olduğu ülkeler àİngiltere – Fransa.
  • Avrupalı göçmenlerin Amerika kıtasına göç etmelerinin amacı àYeni ve farklı bir dünya ve ülke kurmak.
  • Amerikan İstisnacılığının temel nedeni àAmerikan Özgüveni.
  • Püritenizm àKilise şekilciliği yerine bireysel özcülüğe önem verilmesini savunan görüştür.
  • Amerikan liberal değerleri ile Amerikan dini inancını uzlaştıran kavram àAmerikan İtikadı.
  • Kutsal Misyon à13 Koloniden kurulmuş olan ABD’nin sınırlı kalmayıp Amerika kıtasına yayılması.
  • Ahistorizim àABD’nin düşmanlarının olmaması.
  • ABD dış politikasına kılavuzluk eden ilkeler àYalnızcılık, moralizm, yayılmacılık ve çıkarcılık.
  • ABD dış politikasının ikilemleri àÖzgürlük savunuculuğu – emperyalizm, moralizm – çıkarcılık, çok taraflılık – tek taraflılık, yalnızcılık – yayılmacılık, pragmatizm – tutarlılık.
  • ABD dış politikasının yalnızcılık ve yayılmacılık arasında gidip gelmesinin sebebi à ABD’nin çıkarlarına göre davranması.
  • İdeal düşünce ile pratik eylemin fayda kriterlerine göre değerlendirilmesi à Pragmatizm.
  • Çok taraflılık – tek taraflılık örnek àIrak Politikası.
  • Marksistlere göre emperyalizm à Bir başka ülkenin yönetimini ekonomik amaçlarla değiştirip kontrol ve sömürü altına almak.
  • ABD’nin Afganistan ve Irak işgali àDemokratik emperyalizm.
  • ABD Teorileri àRealizm, idealizm, liberalizm ve yeni muhafazakârlık.
  • Önleyici Darbe/Savaş à2003 yılında ABD’nin Irak’ı işgal etmesine dayanan anlayış.
  • İdealizm-Liberalizm arasında ki fark àİnsan hakları konusunda ki hassasiyet.
  • ABD’nin ilk girişimi àMilletler cemiyeti örgütü ve uygulamaları.
  • BM ve MC Örgütlerinin ve idealist politikaların temel amacı àMüşterek Güvenlik Sistemi.
  • Yeni muhafazakârlar àSoğuk savaş sonrasında etkili olmuştur.

AÇIKÖĞRETİM GÜZ DÖNEMİ DÖNEM SONU SINAVI
14 - 15 Ocak 2017

Üye OlŞifremi Unuttum

HAKKIMIZDA
alonot.com; kullanıcılarımızın KPSS & YGS-LYS & ALES & AÖF & YDS gibi sınavlara hazırlanmaları için hem ders notlarına, hem test pratiklere kolayca ulaşıp zaman kaybetmeden en üst düzeyde yarar sağlayabilmeleri amacıyla hizmet vermektedir. Ayrıca Mevzuat&İçtihat&Tezler&Makaleler ve diğer herşeyde! kapsamlı arama yapılabilmesi, aranılan konu ve kavramlara kolayca ulaşılabilmesi ve sonuçlar içerisinde hızla gezilebilmesi amacıyla kurulmuştur. Zamanla öğrencilerin ve kullanıcıların ilgisiyle büyüyen alonot.com sizlerin ilgisiyle ve daha zengin içerikle yayın hayatına devam edecektir. Faydalı olması dileğiyle...
GİZLİLİK POLİTİKASI
alonot.com sitesinde yayınlanan tüm içerik telif yasaları kapsamında koruma altındadır. Site içeriğinin ticari amaçlı ve izinsiz olarak kopyalanması ve kullanılması yasaktır. Ancak, ticari amaçlı olmamak ve link verilmek koşuluyla site içeriğinin kopyalanması ve kullanılması serbesttir. 5846 sayılı kanunun 25. maddesinin ek 4. maddesine göre telif hakkı ihlal edilen öncelikle üç gün içinde ihlalin durdulmasını istemek zorundadır. İçerik sahibinin veya yasal temsilcisinin istekte bulunması halinde, kendisine ait içerik veya dökümanların sitemizden 24 saat içinde yayından kaldırılmasını garantilemekteyiz. Yayınlanan yazı ve yorumlardan yazarları sorumludur. alonot.com hiçbir bildirim yapmadan, herhangi bir zaman değişikliğe gidebilir, bu sitedeki bilgilerden kaynaklı hataların hiçbirinden sorumlu değildir.
Site Yönetimi.
İletişim: alonot.com@alonot.com & alonot.com@gmail.com
Kategoriler
SOLDA SABİT REKLAM